Na het lezen van een artikel in het magazine Gonzo (circus), waarin een vergelijking werd gemaakt tussen de creatieve industrie van Heerlen en Maastricht, stuurde ik de schrijver, Theo Ploeg, een bericht waarin ik hem complimenteerde met zijn stuk. In diezelfde mail luchtte ik mijn hart over de gebreken van de creatieve industrie. Wat ik toen niet kon vermoeden was dat deze mail voor mij grote gevolgen zou hebben.
En zo…
Zomers uitzicht over de Keulse Baan, Heerlen
“Hoe lang ga je dat nog volhouden?”, vroeg een collega geamuseerd toen ik begin oktober voor de vierde keer in een week de trein van drieëntwintig minuten over vijf van Heerlen naar Amsterdam had genomen. Ik schonk hem mijn mooiste glimlach. Het antwoord op die, eigenlijk retorisch bedoelde, vraag is niet veranderd: nog jaren.
I Love Heerlen - Banksy 2010
Alvorens daadwerkelijk wordt overgegaan tot de vergadering moet ik ongevraagd de laatste tips aanhoren op het gebied van dance en dubstep. Waarom luisteren mijn collegaredacteuren naar muziek die alle kant op beweegt maar niet van de grond komt? In gedachten spreid ik mijn armen ten hemel. Theo Ploeg, Cynthia Smeets, is voor hen elke redding verloren?
“Pap! Kijk! die olifant is aan het dansen!”, schatert een jongen het uit. Zijn vader aait hem over de bol en schampert: “het zijn net mensen, hè.” Goed, de jongen, een jaar of acht, weet niet beter. Dansen doet de olifant, een Aziatische, niet. Langzaam wiegt hij zichzelf in een sluimerende toestand door zijn lichaam heen en weer te wiegen. Repetitieve bewegingen die zorgen voor de aanmaak van endorfine in het lichaam. Het verzacht de pijn van de eenzaamheid, betovert de onmetelijke saaiheid. Dag in dag uit. Plaats van handeling? Circus Renz International op het terrein van het voormalige busstation in Heerlen.
Zomer 2009 bevond ik me op een plek waar ik nooit eerder was geweest. Een soort niemandsland dat verlaten leek van de bewoonde wereld, van jan en alleman. Er was een straat, een café, een weide, enkele boerderijen, een bushalte. Maar er was ook heel nadrukkelijk een stilte waar je bijna akelig van werd. Stilte, zomaar ineens. Daar schrik je van als je de rest van het jaar in de bewoonde wereld vertoeft. Op het terras van het buurtcafé zaten een vriendin en ik als enige gasten buiten in de zon. Veel meer dan voor ons uit zitten staren en nippen aan de ijsthee deden we niet.
“Misschien zitten we over een jaar of tien in Afrika of Australië”, grapt Robin Brands. “Zolang het maar goed voelt wat we doen”, voegt ze er serieus aan toe. Voorlopig is Brands (24) samen met Hjordis Orbons (ook 24) neergestreken in Heerlen. Daar heeft het duo sinds een week een tijdelijke (‘pop-up store’ in hip Engels) modewinkel annex atelier. Midden in het winkelhart. “We moeten het hier een kans geven. Er zijn ontzettend veel mensen creatief bezig in de regio, óók op het gebied van mode. Daarom is zo’n plek als deze zo belangrijk”, legt Orbons uit. Die plek is de bovenverdieping van het pand aan de Schinkelstraat 2. Beneden is de winkel van ‘flower composer’ Rob Orbons, de vader van Hjordis. In die benedenverdieping wisten Brands en Orbons de jury van de Design For Emptiness Award succesvol te verleiden. Tijdens het in de zomer gehouden i_beta/festival sleepten de dames de prijs, die de gemeente Heerlen in samenwerking met de community van Zachte G voor het eerst uitreikte aan het beste idee om leegstand en krimp tegen te gaan in de stad, in de wacht.
Selexyz, Maastricht
Ondanks de toename van onlinebestellingen voor boeken, nieuw en tweedehands, houden de boekwinkels in de stad de moed erin. Zaterdagmiddag is het topdrukte bij Selexyz. Alsof de klanten geen weet hebben van de mogelijkheid om boeken te kopen via internet, zo staat men geduldig met boek in de hand te wachten in de lange rij voor de kassa. De fijnproever weet het maar al te goed. Voor bijzondere boekwinkels moet je in Maastricht zijn.
Tien jaar jaar na de eerste Euregiobahn tussen Heerlen en Aken werd afgelopen zomer de samenwerking tussen beide steden geïntensiveerd. De stadsregio Parkstad Limburg en StädteRegion Aachen bezegelden een nieuwe stap in de richting van grensoverschrijdend openbaar vervoer. Goede zet? Zeker! Maar voor échte samenwerking is meer nodig dan goede sier maken op ambtelijk niveau.
De programmering van het oudste popfestival van Nederland maakt elk jaar weer veel reacties los. Begrijpelijk. Met Pinkpop word je volwassen. Je gaat er op jonge leeftijd naartoe omdat je de voor jou nog vaak onbekende bandjes en toekomstige muziekhelden allemaal op een dag kunt zien. Zo was het vroeger, zo is het nu. Verschil met toen is de toevoeging van wat ik gemakshalve maar noem het amusementsgedeelte. Kermis, circus en woonboulevard op de grasmat. Pinkpop is een attractiepark geworden waar het niet meer gaat om de muziek alleen. Niks mis mee verder. Maar wat een verschil met de jaren zeventig en tachtig, toen de burgerij van Geleen perplex langs de kant van de weg stond om de sjofel uitgedoste Pinkpopstoet (‘langharig tuig’) aan te staren. Ook nu wordt er veel gestaard. Naar de berichten op je mobieltje.
Pinkpop van festival naar evenement is een verandering die ik zelf niet heb meegemaakt. De editie van 1992 was lange tijd mijn laatste keer. Ik zag Eddie Vedder van Pearl Jam het publiek induiken en vond dit wel een passende, spectaculaire afsluiting van mijn bezoeken aan Pinkpop. Ik dook met Eddie mee om onder te duiken. Voorgoed. Dacht ik. Om niet te hoeven zien dat daarna alles anders werd. Hoe Jan Smeets Pinkpop begon te slopen. En opeens kwam in 2009 zomaar Bruce Springsteen naar Landgraaf. Omdat het van mijn woning hooguit een half uurtje fietsen is dacht ik: waarom ook niet. Al was het maar om te kunnen zeggen: ik ga met de fiets naar Bruce Springsteen. Een jaar daarvoor had ik hem en zijn E Street Band nog in Amsterdam gezien, toen onderweg als medepassagier in een rode BMW.
De man die het allemaal zo mooi had bedacht mag nu jaarlijks en omringd door kritiekloze mediabombarie, in het Amsterdamse Paradiso de programmering bekendmaken. Pastoor Jan in de voormalige tot poptempel omgebouwde kerk. Je bent zelf ook geneigd er in te gaan geloven. Geloven dat Jan elke band hoogstpersoonlijk opzoekt, knuffelbeertjes meeneemt wanneer hij op visite gaat bij de neefjes en nichtjes van Kings Of Leon, een verjaardagskaartje stuurt naar de schoonmoeder van Chris Martin van Coldplay. Prediken in een kerk voor de goedgelovige Pinkpopkids is zo gek nog niet. Kerk en kinderen, ze hebben iets met elkaar.
Maar voor het zover is vraagt de Pinkpoporganisatie via haar website de fans om een gouden tip. De band die het vaakst wordt genoemd mag als beloning op Pinkpop spelen. Zou het heus? De werkelijkheid is zoals zo vaak een stuk banaler. Smeets in 2009 in Muziek.nl: “Ik ga ook veel naar concerten. Tijdens Noorderslag bijvoorbeeld loop ik een tigtal zaaltjes af. Vorig jaar trof ik daar The Tings Tings. Ik liep daar ook Steve Strange tegen het lijf, manager van Coldplay en Snow Patrol en dus ook van The Tings Tings, zo blijkt. We kennen elkaar goed. Leuk bandje vond ik, The Tings Tings, dus heb ik ook nog even met de zangeres staan praten. Ik liet haar een foto van een vol Pinkpopterrein zien. Ik zei: ‘Maybe you’re on Pinkpop once in your life.’ [lachend] Het duurde voor haar niet langer dan een jaar. Coldplay gaat naar Werchter dit jaar. ‘Kunnen wij niet betalen’, zei ik tegen Steve Strange. ‘Okay, maar dan krijg jij wel Snow Patrol van mij’, zei hij. Die persoonlijke contacten zijn goud waard.”
Harry Prenger
Rob Benders - Empty V Buttplugged 2010 (30x30cm, collage op canvas)
“Chocola. Espresso. Media. Claustrofobie. Fotografie. Porno. Dichtkunst. De herfst. Mensen.” Aan inspiratie geen gebrek voor een kunstenaar die geen kunstenaar wil zijn. Rob Benders. Maker van collages waarin hij een stroom van woorden en beelden visualiseert met knip- en plakwerk. Improviseren op canvas. Benders is nog niet uitgesproken over het ene werk of hij toont weer een andere collage die van het doek afspat; een kakelbonte mengeling van foto’s en tekst, tekeningen en tape, plastic en papier, verf en stickers. Geen wonder dat je aan zijn collages niet zomaar voorbij loopt.
