door Harry Prenger
Wat is werkelijkheid en wat niet? De media weten er wel raad mee. Nieuwsprogramma’s laten beelden zien waarvan zij wíllen dat je ze ziet. Omdat de beelden vooraf zijn gefilterd nemen de media al dan niet bewust een standpunt in. Ook kunstenaar Edwin Zwakman gebruikt de kracht van de manipulatie met behulp van beelden en montage. In de binnenstad van Heerlen volgde hij een fictieve passagiersbus van de Verenigde Naties, inclusief UN-logo.
Subp Yao
Waarom ook niet. Enkele dagen voor aanvang heeft organisator Mike Kramer nog een aantal namen toegevoegd aan The Art Of Soundfestival. Bijvoorbeeld de drie acts die normaal gesproken met dance en dubstep experimenteren. Het geluid van het zuiden: Subp Yao, Luisterwaar en Raadsel. Alle drie afkomstig uit Heerlen, de stad waar het klankfestival plaatsvindt.
Peter Molenaar van Raadsel ziet zichzelf liever niet onder een noemer vastgelegd. “Beginnen met iets bekends en daar dan een eigen draai aan geven. Omdat het niet duidelijk is wat hij maakt, heeft hij zich Raadsel genoemd”, schreef ZwartGoud in een gesprek met hem in juli 2012. Wat voor Molenaar geldt, zal ongetwijfeld ook voor de andere heren opgaan.
Tijdens The Art Of Sound krijgen ze de kans een andere kant van zich te laten horen. Ongetwijfeld zullen de beats minder volumineus klinken want aangepast aan de festivallocatie; de bescheiden galerieruimte van kunstencentrum kUS. Per optreden een uitdaging van twintig minuten, ‘s middags in het volle daglicht. Hoe anders dan hun middernachtelijke optredens tijdens de Depthavonden in poppodium De Nieuwe Nor.
Meer: h-ear Nieuwe Nor Depth
The Art Of Sound (hear, Heerlen, 1 december 2012)
Depth (Nieuwe Nor, Heerlen, 1 december 2012)
Harry Prenger
Subp Yao
Luisterwaar
Raadsel
Fake Mistress
Fake Mistress. Met deze uitdagende naam maakt Olivia Pils muziek die op zijn minst ongewoon is. Ze zingt en begeleidt zichzelf met apparatuur waar veel knopjes en kabeltjes aan vastzitten. Op haar recente werk worden vrouwelijke moordenaars in het zonnetje gezet. De songs klinken ongemakkelijk en onheilspellend.
(foto: Carol Vanselow)
Heerlen nader onderzocht door kunstenaars. Kunstencentrum Signe stelt een onderzoek in met de vraag of ze willen “reflecteren op identiteit, maakbaarheid, emotionele binding, beleving en branding van Heerlen”. Volgens wethouder Barry Braeken, tijdens de opening van de expo, houden ze de stad een spiegel voor. Eigenlijk is het geen tentoonstelling, maar een onderzoeksprogramma. Eventuele antwoorden zijn te vinden bij tijdelijke installaties, lezingen en debatten.
Asmus Tietchens
“Raarrrr”, riep Michiel Romeyn in een aflevering van Jiskefet, waarin hij vanaf de tribune een experimenteel toneelstuk ins blöde hinein becommentarieerde. Raarrrrr is ook de muziek van Asmus Tietchens. Net als zijn naam natuurlijk. Geluidskunst. De Duitser maakt het niet alleen, hij geeft er ook les in, op de Hochschule für Bildende Künste Hamburg.
Audrey Chen
“Aftasten”, noemt Wouter Jaspers na afloop zijn samenwerking met celliste en stemkunstenares Audrey Chen. In de praktijk betekent dit een voordracht voor stem en elektronische muziek die ter plekke wordt bedacht èn uitgevoerd. “We raken steeds meer op elkaar ingespeeld”, vult Chen op bescheiden toon aan. Voorafgaand aan de korte ontmoeting spelen ze alsof ze niet anders gewend zijn, al is het optreden in Heerlen pas hun zesde als duo.
Niet iedereen zal gecharmeerd zijn van Chens stemkunst. De Amerikaanse krijgt het opeens op haar heupen met een gecontroleerd soort geschreeuw. Even wennen dus. Op den duur blijkt haar primitieve oerstem zich naadloos te schikken in moderne, kameleontische klanken. Chen krijst, huivert, jaagt je de stuipen op het lijf, geeft zichzelf bloot. Vanavond wint de emotie het van het verstand. De symbiose tussen vrouwenstem met cello en de elektronische muziekmanipulaties van Jaspers, die zijn roeping als geluidsmagiër lijkt aan te moedigen met vocale bijdragen, maakt indruk.
Wouter Jaspers
De muziek is voortdurend in beweging, zwelt aan, remt af en zit vol met rare klanken en omwentelingen. Zonder dat ze elkaar hoeven aankijken houdt het duo de concentratie van begin tot einde vast. En toch verraadt Jaspers’ lichaamshouding betrokkenheid. Terwijl Chen geconcentreerd achter haar cello zit, deint de Tilburgse geluidskunstenaar in strak colbertje lichtjes op en neer vanachter zijn met kabeltjes, stekkers en snoeren gestoken mengpaneel. Een tableau vivant voor het oog gaat over in een lust voor het oor. Een canvas waar de slierten ambient, noise en drones onophoudelijk en kleurrijk vanaf druipen. Gevoel vangen met geluid. Waar zou het toch allemaal vandaan komen? Wouter Jaspers op zijn blog: “I’ve been in Berlin for around one and a half month now, it was a rough period, especially on a personal level, but the show must go on”.
Audrey Chen en Wouter Jaspers (live, (h)ear, 28 januari 2011, Heerlen)
Meer info: Wouter Jaspers
Wouterjaspers en Audrey Chen
Tekst: Harry Prenger
Foto’s: René Bradwolff
Hadden ze vast nooit gedacht in 1984. Dat de band met die rare naam ooit te koop zou zijn bij de Free Recordshop. Kapotte Muziek maakt muziek door met behulp van contactmicrofoons klankmogelijkheden uit voorwerpen en materialen te halen. Daar wordt dan een streep ruis van gemaakt of stukjes geluid uit geknisperd. Altijd op zo’n manier dat je niet weet wat er gaat gebeuren. Soms mogen anderen dat doen. Kapotte Muziek als onderwerp voor weer nieuw materiaal. Talrijk zijn de ‘samenwerkingen’ die luisteren naar de naam Kapotte Muziek By… De bekendste komt van Sonic Youthgitarist Thurston Moore.
Kapotte Muziek is Frans de Waard, Roel Meelkop en Peter Duimelinks. De opmars tegen het gangbare valt te beluisteren in een onophoudelijke stroom tapes, cd’s en vinyl. In 2010 verscheen een jubileumoverzicht in een kek houten kistje met tien cassettebandjes. Of er verder nog wat te vieren valt? Kapotte Muziek treedt komende vrijdag in Heerlen pas voor de derde keer sinds de oprichting op in Limburg.
En ja, dan die naam. Toen De Waard als jongetje thuis woonde kreeg hij van zijn vader wel eens het verwijt dat hij niet van die harde muziek moest draaien, van die ‘kapotte muziek’.
(foto: Harco Rutgers)
Zèbra is een project van Kapotte Muziekmannen De Waard en Meelkop, die per album en optreden een thema uit de popmuziek behandelen. Zo gaat debuut The Black And White Album over het gebruik van het woord ‘music’. In de praktijk worden fragmentjes Listen To The Music van Doobie Brothers en Music van John Miles doodleuk in een context van dwangmatige technoritmes geramd. Eenvoudig maar bijzonder effectief. Het gebruik van samples leidde er overigens toe dat de cd vlak na de release door het label uit de handel werd genomen.
Live In Leugen gaat hopelijk langer mee. De Waard: “Daarop staan allemaal samples van Martin Hannett producties (sans Joy Division), dus veel A Certain Ratio en Section 25, gemaakt voor een avond in Brussel. In Heerlen doen we, hoop ik, voor het eerst onze classic set, gebaseerd op samples van popmuziek waarin de woorden rapsodie, ouverture, fanfare in voorkomen - kun je vast nadenken over wat dat zal zijn.“
Kapotte Muziek, Zèbra, Wouter Jaspers/Audrey Chen ((h)ear, Kunstencentrum Signe, 28 januari 2011, Heerlen)
Meer info:
(h)ear
fransdewaard
myspace.com/zebrabrez
freerecordshop.nl/music/kapotte-muziek-by
Harry Prenger
