Voor kunstenaar Leon Golub was museum Het Domein te klein om plek te bieden aan zijn doeken van wel drie meter hoog: levensgrote pamfletten tegen machtsmisbruik en discriminatie in de ‘politiestaat’ Amerika. In plaats daarvan was in februari van dit jaar zijn latere werk te zien in de vorm van prachtige, kleine tekeningen. Met het andere formaat koos Golub ook andere onderwerpen maar evengoed bleef ongemakkelijkheid zijn signatuur, barstend van de viriliteit en agressie.
Toegankelijk is de kunst van Mel Chin en zijn tentoonstelling in Het Domein (Sittard) allerminst. De animatiefilm 9-11 / 9-11 maakt echter op een haast alledaagse manier gewoon veel indruk, niet in het minst dankzij de gedramatiseerde soundtrack met de stuwende, melancholische muziek van Sigur Rós en Godspeed You Black Emperor! 11 September zal wel voor altijd in verband worden gebracht met de aanslagen op de Twin Towers, maar dat andere 11 september is minder bekend. Toch brengt Mel Chin de aanslag in New York in verband met de dood en omverwerping van president Allende in Chili en de machtsovername van dictator Pinochet. 11 september 1973. In handgemaakte tekeningen zien we een liefdesverhaal waarin beide datums gevolgen hebben voor de personages en hun omgeving.
Elders in Het Domein laat Chin zijn ware aard zien. Dan blijken zijn beelden uiterst geraffineerd en beladen, vol ongrijpbare betekenis en altijd prikkelend. Vragen van politieke en ecologische aard vallen samen met een activistische beeldesthetiek waarvan de gelaagdheid alleen maar meer vragen oproept. De antwoorden laat hij liever aan zijn publiek.
Mel Chin
De kunst van Mel Chin bestaat niet uit hapklare brokken. Een soms moeilijk te ontdekken leidraad wordt al dan niet onbewust gevormd door de twijfel over identiteit van gebieden en landen die zonder eenduidig verband toch met elkaar zijn verbonden; in het geval van deze tentoonstelling door oorlog en terrorisme. Voor de hand liggend materiaal dus voor een kunstenaar die zich beroept op het engagement. En een kunstenaar wiens beelden zonder gebruiksaanwijzing tamelijk bizar zijn. Neem alleen al het materiaal waarmee Chin werkt. Dit lijkt meer op de magazijnvoorraad van een kruideniers- annex antiekwinkel: walnoot, was, vuilniszak, aluminium, roestige spijkers, Aziatisch papier, fluweel. Neem de installatie Render uit 2003. Afgeschermd met felwitte gordijnen waarop de overblijfselen van een menselijk lichaam na een ontploffing zijn gekwakt. Wie de ruimte inloopt wordt gadegeslagen door een in bivakmuts omhulde blik, quasi onschuldig, ingelijst en wel. Misschien wel het aangrijpendste moment van de tentoonstelling, dit betreden van het verfijnde gebaar met grote impact.
Een ander gebaar van Chin is de inzamelactie Fundred ter financiering van Operation Paydirt. Dit is een project van wetenschappers om het loodgehalte in de vervuilde bodems van steden als New Orleans om te zetten in een onschadelijk mineraal. Tijdens de tentoonstelling mogen bezoekers lege dollarbiljetten inkleuren en ondertekenen. In Amerika is Chin hier al een tijdje mee bezig. Wanneer er genoeg ‘dollars’ zijn ingeleverd, worden ze aan het Amerikaanse Congres overhandigd.