The Ex, Fenix, Sittard 2010 (foto: René Bradwolff)
Of het een aangename verrassing was durf ik twee dagen na dato nog steeds niet te zeggen. The Ex had een voorprogramma meegenomen: De RaaskalBOMfukkerZ, een olijk uitgedost duo uit Noord-Holland dat weliswaar een verwante politieke achtergrond leek te hebben als de hoofdact, maar muzikaal behoorlijk ver verwijderd was. De hoogst theatrale mix van rap, collage-achtige stukken, industrial, samplepop en performance art was redelijk bizar en lachwekkend, maar ook wel amusant en zo nu en dan gewoon goed. Zeker als de rapper/stemkunstenaar zijn vocale kunnen de vrije loop liet gaan kon de man behoorlijk indrukwekkend uit de hoek komen met felle raps in het Nederlands in dik Noordhollands accent of met de nodige vocale acrobatiek. Helaas had de absurde theatraliteit vaak de overhand, waardoor na een minuut of twintig de koek wel op was bij het publiek.
The Ex (foto: René Bradwolff)
Het publiek overigens dat het vandaag massaal liet afweten; er zullen niet meer dan een man of dertig à vijfendertig zijn geweest, als ze er al waren. Bedroevend en beschamend dat niet meer mensen de weg naar Fenix in Sittard hadden gevonden voor misschien wel de belangrijkste Nederlandse band in de internationale indie muziekscene. Eenendertigjaar jaar bestaan ze inmiddels, de voormalige kraker-anarcho-punkband uit Amsterdam en Wormer. Dit jaar bracht The Ex hun ikweetniethoeveelste plaat uit, Catch My Shoe, een album met erg ritmisch gerichte gitaarnoiserock waarin zowel invloeden uit de vrije improvisatie als Afrikaanse muziek. Een album met een eigen, onvergelijkbaar geluid dat niet altijd leidt tot goede songs overigens; nummers zijn nogal eens op één of twee strakke doch simpele riffs gebaseerd, met de nadruk op die repetitieve strakheid. Echter, als de riff zelf niet spannend is valt een heel nummer al snel tegen op plaat. Hoe goed Catch My Shoe ook klinkt, de rauwe energie en indrukwekkende intensiteit van een The Ex optreden wordt niet gevonden.
Vanavond was de setlist duidelijk op de nieuwe plaat gebaseerd. Strak en intens was het synergetisch samenspel tussen drums en de drie gitaristen (geen bas!), waarbij geen enkele bandlid een noot teveel speelde. Heel minimalistisch werd stevig en afgemeten gehakt op snaren en vellen met vreemd genoeg (je moet toch tegen drie gitaristen en een stem opboksen), een hoofdrol voor drumster Katherina en haar trance-inducerende polkaritmes en Afrikaanse drumpatronen.
The Ex (foto: René Bradwolff)
The Ex ging echter pas echt loos tijdens de momenten waarop het afgemeten minimalisme werd losgelaten ten faveure van woeste noiseuitbarstingen en atonale improvisaties, die alle kanten op mochten gaan. Indrukwekkend. Reguliere afsluiter was de uitschieter Maybe I Was The Pilot, dat veel beter klonk dan op het album. Toch jammer dat zelfs producer Steve Albini het niet is gelukt om het livegeluid goed te vertalen naar de plaat. Uiteindelijk kwam de band terug voor een terechte toegift; we hadden met zijn dertigen genoeg enthousiasme weten te produceren om The Ex nog eens te verleiden om terug te komen.
Sowieso was aan de band niet te merken dat ze voor zo weinig mensen speelden, en zo hoort het natuurlijk ook. Het zal qua bezoekersaantal een schril contrast zijn geweest met de dag erna toen ze op uitnodiging van Godspeed You! Black Emperor op het in independent-kringen wereldberoemde All Tomorrow’s Parties in Minehead, Engeland mochten spelen. In ieder geval, de thuisblijvers hadden ongelijk.
The Ex en De RaaskalBOMfukkerZ (concert, Fenix, Sittard 3 december 2010)
Bas Ickenroth
