Van beroep geluidskunstenaar, in werkelijkheid magiër van ongehoorde klankkunst. Wie tijdens het optreden een blik achterom wierp kon Janek Schaefer in opperste concentratie aan de knoppen zien draaien van minuscule effectapparatuur. Minder is meer moet hij gedacht hebben. Met weinig middelen een maximaal effect bereiken in een ruimte waarvan het plafond ovaal was afgedekt met panelen van schuimrubbber. Voldoende voor de volle laag. Voldoende voor klanken die een muzikale draai om de oren kregen met als gevolg een psychedelische totaalervaring. In het aardedonker hoorde en voelde je ambientmuziek stokken en de soundscapes op en neer golven.
“Jullie zijn allemaal uitgenodigd in mijn appartement in Berlijn”, grapt Jaimi Faulkner terwijl hij snel en routineus zijn gitaar stemt. Bedoelt ie niet serieus, natuurlijk. Maar die ontwapenende glimlach doet anders vermoeden. Onschuldig en authentiek. Dát is de Australische singersongwriter. Gisteravond speelde hij in cultuurcentrum Patronaat in Heerlen, overmorgen staat hij in het voorprogramma van Rory Block in Parkstad Limburg Theater Heerlen.
Met een paar gele en een enkele rode kaart moest scheidsrechter Leon Verdonschot de in geelblauwe voetbaltenues gestoken Limburg All Stars, af en toe quasi tot de orde roepen. Het rollenspel was onderdeel van een ‘voetbalwedstrijd’ door Limburgse popmuzikanten, ter ere van het vijfentwintigjarig jubileum van de Stichting Popmuziek Limburg. Voor de gelegenheid diende de Limburgzaal van het Parkstad Theater als voetbalarena. Elftalaanvoerder en organisator Tren van Enckevort viel samen met Jack Poels, zijn bandgenoot bij Rowwen Hèze, pas ver in de tweede helft in. Niemand minder dan Jan Smeets zorgde voor de inzet van invallers en wisselspelers. Zijn versprekingen en een verkeerde aankondiging deden vermoeden dat Smeets van een aantal Limburg All Stars nooit eerder had gehoord. Een gele kaart voor de eeuwige Pinkpopper was hier op zijn plaats geweest. Natuurlijk was van een echte wedstrijd helemaal geen sprake. Er stond één elftal op het podium dat was gekomen met één doel voor ogen: het spelen van een thuiswedstrijd. Maar dan eentje zonder doelpunten.
“Kump goot!” heet het elke vrijdag op de supporterssites van Fortuna Sittard. Maar het komt niet goed. Ook afgelopen vrijdagavond niet. In Roosendaal werd met 3-1 van de plaatselijke voetbalclub RBC verloren. De zevende verliespartij dit seizoen. Met twee punten staat Fortuna achttiende. Stijf onderaan.
Soms moet je het hebben van de oudjes in de popmuziek. Van Wire bijvoorbeeld. Vijftigplussers. Boegbeeld van eigenzinnige art-pop, invloedrijk tot op de dag van vandaag. Januari 2011 verschijnt Red Barked Tree, dat op grond van voorproefje Two Minutes (luister hieronder) wel eens een punkalbum zou kunnen gaan worden. Net als Send, hèt meesterwerk van Wire uit 2003. Maar dan wel de met Pro Tools bewerkte vinylvariant Send Redux, waarop de felste en meest claustrofobische noisepunk aller tijden. 1977 maar dan beter. Alsof er nog heel wat te bewijzen valt, alsof alles weer op het spel staat.
Net zo makkelijk put Wire uit een popachtige aanstekelijkheid. En pop bij Wire schuurt een beetje. Op het eerste gehoor staan zang en muziek haaks op elkaar, maar gaandeweg ontstaat er een omhelzing van melodie en muzikaal raffinement waardoor het lijkt alsof er twee songs tegelijk klinken. Popmuziek bij Wire is altijd weer een belevenis. Op het podium van Kunstencentrum Belgie in Hasselt, zal Wire vooral werk spelen van het nieuwe album. Punk dus.
Wire (Kunstencentrum Belgie, Hasselt (B), 6 november 2010)
Geluidsarcheoloog? Performancekunstenaar? Het zal Rod Summers een zorg zijn. Daarom bevalt het hem in Maastricht zo goed. In de Limburgse hoofdstad kan hij in alle rust werken aan zijn kunstvorm met stem en geluid die hij als het even kan in een context plaatst die verwart en vervreemdt. Wie nog wel eens naar de radio luistert, bijvoorbeeld naar een hoorspel, probeert zich de beelden bij de stemmen en geluiden voor de geest te halen. Summers is er veel aan gelegen zo’n beeld achter de stem en het visuele achter het geluid te creëren. Een omschakeling van het auditieve naar het imaginaire.
Toegankelijk is de kunst van Mel Chin en zijn tentoonstelling in Het Domein (Sittard) allerminst. De animatiefilm 9-11 / 9-11 maakt echter op een haast alledaagse manier gewoon veel indruk, niet in het minst dankzij de gedramatiseerde soundtrack met de stuwende, melancholische muziek van Sigur Rós en Godspeed You Black Emperor! 11 September zal wel voor altijd in verband worden gebracht met de aanslagen op de Twin Towers, maar dat andere 11 september is minder bekend. Toch brengt Mel Chin de aanslag in New York in verband met de dood en omverwerping van president Allende in Chili en de machtsovername van dictator Pinochet. 11 september 1973. In handgemaakte tekeningen zien we een liefdesverhaal waarin beide datums gevolgen hebben voor de personages en hun omgeving.
Elders in Het Domein laat Chin zijn ware aard zien. Dan blijken zijn beelden uiterst geraffineerd en beladen, vol ongrijpbare betekenis en altijd prikkelend. Vragen van politieke en ecologische aard vallen samen met een activistische beeldesthetiek waarvan de gelaagdheid alleen maar meer vragen oproept. De antwoorden laat hij liever aan zijn publiek.
Mel Chin
De kunst van Mel Chin bestaat niet uit hapklare brokken. Een soms moeilijk te ontdekken leidraad wordt al dan niet onbewust gevormd door de twijfel over identiteit van gebieden en landen die zonder eenduidig verband toch met elkaar zijn verbonden; in het geval van deze tentoonstelling door oorlog en terrorisme. Voor de hand liggend materiaal dus voor een kunstenaar die zich beroept op het engagement. En een kunstenaar wiens beelden zonder gebruiksaanwijzing tamelijk bizar zijn. Neem alleen al het materiaal waarmee Chin werkt. Dit lijkt meer op de magazijnvoorraad van een kruideniers- annex antiekwinkel: walnoot, was, vuilniszak, aluminium, roestige spijkers, Aziatisch papier, fluweel. Neem de installatie Render uit 2003. Afgeschermd met felwitte gordijnen waarop de overblijfselen van een menselijk lichaam na een ontploffing zijn gekwakt. Wie de ruimte inloopt wordt gadegeslagen door een in bivakmuts omhulde blik, quasi onschuldig, ingelijst en wel. Misschien wel het aangrijpendste moment van de tentoonstelling, dit betreden van het verfijnde gebaar met grote impact.
Een ander gebaar van Chin is de inzamelactie Fundred ter financiering van Operation Paydirt. Dit is een project van wetenschappers om het loodgehalte in de vervuilde bodems van steden als New Orleans om te zetten in een onschadelijk mineraal. Tijdens de tentoonstelling mogen bezoekers lege dollarbiljetten inkleuren en ondertekenen. In Amerika is Chin hier al een tijdje mee bezig. Wanneer er genoeg ‘dollars’ zijn ingeleverd, worden ze aan het Amerikaanse Congres overhandigd.
Maar nondeju, de kolderieke roadmovie AAP waarin Walter Janssens en Bart Schollaert als twee paters door Congo trekken krijgen we jammer genoeg niet te zien in Theater Lexor. De voor de gelegenheid samengestelde ‘best of’ van het Vlaamse ManManMan wijkt dus af van hun huidige theatertour, maar het kan natuurlijk evengoed een optreden worden zoals omschreven bij AAP: ‘De maan draait rond de aarde, en de aarde draait rond de mens, denkt de mens’. Maar de aap heeft zo zijn bedenkingen: ‘als ik jullie bezig zie, kan ik niet geloven dat wij dezelfde genen hebben’. Voldoende stof voor een pretavond met liedjes.
Joris Velleman is een van de grote cabarettalenten uit België. Velleman kan als geen ander doen voorkomen alsof hij situaties en grappen ter plekke bedenkt, alsof het hem geen moeite kost zijn droogkomische houding te verbinden aan opmerkingen van zelfrelativering en gedoseerde kwinkslagen. Tijdens de finale van het Cabaret Parkstadfestival Heerlen in 2010 kwam hij zo zelfverzekerd over met zijn reacties op spontane publieksparticipatie, dat de hoofdprijs maar net aan hem voorbij ging.
Die eer viel te beurt aan Vellemans landgenoten Mag Het Iets Meer Zijn. Patrick Heyte en Björn Vanacker zijn een tragikomisch duo dat ongegeneerd aan de gang gaat met Vlaamse tongval en een nieuwe dimensie van het begrip lichaamstaal. Subtiel en onbehouwen gaat het duo helemaal los op het publiek. Mag Het Iets Meer Zijn spelen geen act, ze zìjn de act.
Belgische Avond: Manmanman (15 oktober 2010, Theater Lexor, Heerlen)
Belgische Avond: Joris Velleman en Mag Het Iets Meer Zijn (16 oktober 2010, Theater Lexor, Heerlen)
‘Waarom naar His Statue Falls luisteren als er Enter Shikari is?”, schreef muziekblog FileUnder eerder dit jaar. Tja, ze hebben het moeilijk, de heren van His Statue Falls. Vorig jaar trokken ze door Europa in het voorprogramma van, precies ja, Enter Shikari. En ja, muzikaal hebben de bands overeenkomsten. De band zelf blijft er laconiek onder. “We worden met alles vergeleken dat techno en gitaren met elkaar combineert en dat we samen met Enter Shikari op tour zijn geweest helpt niet bepaald mee”, verzucht het vijftal tegen muziekzine RegioActive.
Screensavers, Backdrops & Ringtones For HDD - Raul Marroquin
Raul Marroquin windt er geen doekjes om. Wie het statige pand van galerie Stevens in Maastricht betreedt, wordt geconfronteerd met posters uit de Vietnamoorlog van de jaren zestig. Het hollende naakte meisje verbrand door napalm; de zelfverbranding van een boeddhistische monnik. Stevige binnenkomers van een kunstenaar uit Colombia die sinds veertig jaar in Nederland woont en werkt. Marroquins werk is echter veel meer dan alleen confrontatie.
Bericht onafhankelijk over kunst, cultuur en samenleving in de regio Heerlen-Parkstad, maar schroomt niet om geografische grenzen te overschrijden. Betrokken én kritisch. Opgericht 20 augustus 2010. De redactie is gevestigd in Heerlen.
