Waar ging het fout? Pagina tien van het definitieve bidbook: “Op menselijk niveau biedt de Euregio de kans om mensen een transnationaliteit en daardoor meerdere identiteiten te laten beleven”. Is er iemand die, behalve beroepsmatig, überhaupt de moeite heeft genomen de bidbooken van Maastricht te lezen? Volgens de Volkskrant bereikten ze een “hoog abstractieniveau”. Ook de jury begreep er weinig van. Men was er niet van overtuigd dat Maastricht in staat was alle genoemde plannen te realiseren.
Vrijdag 6 september is het zover. Dan wordt bekend of Maastricht zich in 2018 Culturele Hoofdstad van Europa mag noemen. Behalve de Limburgse stad zijn ook Leeuwarden en Eindhoven gegadigden. Woensdagochtend 4 september start op het Vrijthof een charmeoffensief.
Een delegatie van de jury bezoekt op deze ochtend honderden activiteiten van kunstenaars en culturele instellingen. “Geen optreden voor de jury, maar een openbare repetitie”, aldus de Maastrichtse organisatie VIA2018. Later op de dag zullen de juryleden de andere deelnemende Euregiosteden bezoeken, waaronder Genk en Luik. Het Euregiogebied is immers inzet van VIA2018, het bureau dat Maastricht Culturele Hoofdstad wil maken. Maandag en dinsdag werden respectievelijk Leeuwarden en Eindhoven bezocht, waarna eind deze week cultuurminister Bussemaker advies ontvangt over welke stad zij in 2014 officieel mag voordragen.
Volgens een persbericht van VIA2018 mag de jury tijdens haar bezoek aan Maastricht niet geïnterviewd worden. Opvallend is echter dat jurylid Nynke Stellingsma in december 2012 op de website van Omroep Brabant lovende woorden sprak over de kandidatuur van Eindhoven. “Eindhoven heeft goede plannen die gericht zijn op de toekomst met een mooie combinatie van kunst en techniek”.
De volledige jury bestaat uit Nederlandse en Europese vertegenwoordigers uit de culturele sector. Voor Nederland zijn dat:
Christine de Baan (directeur Dutch Design Fashion Architecture)
Margot Gerené (directeur Communicatie en Fondsenwerving dance4life)
Dingeman Kuilman (collegevoorzitter ArtEZ hogeschool Arnhem)
Nynke Stellingsma (directeur De Oosterpoort Groningen)
Janneke van der Wijk (directeur Conservatorium Amsterdam)
Rutger Wolfson (directeur Internationaal Film Festival Rotterdam)
Een van de Europeanen is de tachtigjarige Britse tv producent Jeremy Isaacs.
VIA2018 organiseert op 6 september, de dag van de bekendmaking, een groot feest op het Vrijthof.
De win-winsituatie: als je niet oppast word je ermee doodgegooid. Een tot de verbeelding sprekende term uit de magische management- en marketingkoker. Die op het volgende neerkomt: er gebeurt iets -de verkoop van een telefoon bijvoorbeeld- waar iedereen blij van wordt. In dit geval is iedereen: de verkoper en de koper. Hoef ik verder niet uit te leggen, toch? We herkennen die situaties en wrijven in onze handen als we er weer een op het spoor zijn. Win-win. Zo makkelijk kan het leven zijn.
Maar hoe zit het met zijn tegenpool? De lose-lose, om het zo maar even uit te drukken. Bestaat die ook? Zouden we die net zo gemakkelijk kunnen aanwijzen? Ik kwam er niet zo gauw op. Tot het drama in Meerssen helemaal uit de hand liep. Toen vermoedde ik al: dit is er een. Een van formaat nog wel. Waarbij je je het nodige kunt afvragen.
Hoe bestaat het dat in een land met zoveel kennis, zo’n opeenstapeling van ontwrichtende gebeurtenissen kan plaatsvinden? Hoe kan een stroom van kluchtige incidenten uitmonden in een drama, dat groter is dan het dorp zelf? Had een escalatie niet voorkomen kunnen worden? Waar waren de wijzen met verstand van winnen en verliezen? Waar waren de goeroes met goede raad voor persoon en politiek?
‘Doe maar even niets. In elk geval niets wat onomkeerbaar is of wat niet in verhouding staat met wat er voorafging. En al zeker niets, wat slechts de loep legt op een futiel detail. En als je toch meent iets te moeten doen: zet dan een stap terug, denk na en ben gewoon maar even stil.’ Heeft niemand dat gezegd?
De bodem is geraakt. Meerssen watertrappelt in zijn politieke problemenpoel. Er is veel te winnen. De harde lessen uit een intrieste geschiedenis, die alleen verliezers kent.
Gewapend met zijn iPad, een glas Coca Cola light en een brede glimlach op zijn gezicht ontmoet ik Barry Braeken, wethouder van Ruimte, Wonen en Cultuur in Heerlen. Een van de eerste dingen die hij zegt is: “Je mag gerust je zeggen”. En dat lijkt symbool te staan voor het imago en de uitstraling van deze jonge wethouder. Door zijn informele en spontane omgang met mensen schudt hij het vaak stoffige beeld van een politicus van zich af.
In de stad waar men sinds Die Wende (exit junks, entree kunst) zo trots is op een toenemend cultuuraanbod, heeft men bedacht dat er geen subsidiegeld meer is voor The Notorious IBE. Alsof de gemeente Landgraaf tegen Jan Smeets zegt: voor Pinkpop is geen geld meer.
Vooraf werden geen al te hoge eisen gesteld door de Parkstad Limburg Prijs 2013: “beeldend kunstenaars die een professionele kunstopleiding succesvol hebben afgesloten, maximaal 35 jaar oud zijn en een kunstzinnige relatie hebben met Nederlands of Belgisch Limburg.” Navraag leerde dat de “kunstzinnige relatie” inhield dat de kunstenaar in het gebied woonachtig of werkzaam moest zijn geweest, of een tentoonstelling moest hebben gehad. Uit een selectie van tachtig inzendingen en acht genomineerden koos de jury Jeroen van Bergen tot winnaar. Hij houdt atelier in Maastricht. Alle genomineerde werken zijn momenteel te zien in Schunck* Heerlen.
detail Maankwartier (nieuw treinstation in aanbouw, Heerlen)
door Maarten van Wesel
In april 2012 verscheen er in het NRC Handelsblad een mooi artikel over een Renaissance die zich momenteel zou ontvouwen in Zuid Limburg, en dan met name Heerlen. Dat Parkstad een enorme culturele bloei doormaakt is onmiskenbaar. Zelfs het honkvast te noemen Koninklijk Concertgebouworkest kiest voor een jaarlijks terugkerend optreden in Parkstad Theater Heerlen.
jonge toeschouwers tijdens The Notorious IBE breakdancefestival, Heerlen (foto: Jeff Jaspar)
Ons jaaroverzicht met citaten en deels niet eerder gepubliceerde foto’s. We maakten een selectie uit de vele artikelen die we het afgelopen jaar publiceerden over jonge en minder jonge talenten, inspirerende plekken en gebeurtenissen.
“Dat wat zich voordoet als idealisme kan wel degelijk iets heel anders zijn” – Arnon Grunberg
Politiek engagement in de kunst wordt bij uitstek gevoed door de actualiteit. De politieke kunstenaar zal de heersende wereldproblematiek benutten om zijn betrokkenheid te staven met passende beelden. Feitelijk doet hij niet meer dan een relatie aan te gaan met de tijdgeest, met de bedoeling om ons op het onrecht te wijzen dat in de wereld heerst. De ene kunstenaar doet dit nadrukkelijk, de ander subtiel.
Dagblad Trouw won in 2012 de European Newspaper Award, prijs voor de krant met de beste vormgeving en het beste concept. Onze medewerkster Marjolein Welling bezocht de redactie van de krant en schreef er het volgende stukje over.
De hoofdredactie van kwaliteitskrant Trouw op een doordeweekse ochtend. Een fenomenaal uitzicht over de Amsterdamse grachten, de geur van verse cappuccino en het geruis van computers. De zon werpt zijn eerste lichtstralen door de heldere, brede ramen. Actuele kranten van over de hele wereld liggen verspreid op de bureaus. Alleen: er ontbreekt iets.
Bericht onafhankelijk over kunst en cultuur in (Zuid) Limburg maar schroomt niet om geografische grenzen te overschrijden. Betrokken én kritisch. ZG werd opgericht op 20 augustus 2010. De redactie is gevestigd in Heerlen.
