Toen de jonge Paul Gough nog thuis bij zijn ouders woonde in de buitenwijken van Sydney, raakte hij verslingerd aan de gruizige synthesizerpop van stadgenoten Severed Heads. Gough (1964) ontdekte dat er meer aan de hand was. Hij hoorde vanachter de ruis allerlei muzikale ideeën en technische mogelijkheden. Als een paal boven water: dit is mijn ding.
Asmus Tietchens
“Raarrrr”, riep Michiel Romeyn in een aflevering van Jiskefet, waarin hij vanaf de tribune een experimenteel toneelstuk ins blöde hinein becommentarieerde. Raarrrrr is ook de muziek van Asmus Tietchens. Net als zijn naam natuurlijk. Geluidskunst. De Duitser maakt het niet alleen, hij geeft er ook les in, op de Hochschule für Bildende Künste Hamburg.
Audrey Chen
“Aftasten”, noemt Wouter Jaspers na afloop zijn samenwerking met celliste en stemkunstenares Audrey Chen. In de praktijk betekent dit een voordracht voor stem en elektronische muziek die ter plekke wordt bedacht èn uitgevoerd. “We raken steeds meer op elkaar ingespeeld”, vult Chen op bescheiden toon aan. Voorafgaand aan de korte ontmoeting spelen ze alsof ze niet anders gewend zijn, al is het optreden in Heerlen pas hun zesde als duo.
Niet iedereen zal gecharmeerd zijn van Chens stemkunst. De Amerikaanse krijgt het opeens op haar heupen met een gecontroleerd soort geschreeuw. Even wennen dus. Op den duur blijkt haar primitieve oerstem zich naadloos te schikken in moderne, kameleontische klanken. Chen krijst, huivert, jaagt je de stuipen op het lijf, geeft zichzelf bloot. Vanavond wint de emotie het van het verstand. De symbiose tussen vrouwenstem met cello en de elektronische muziekmanipulaties van Jaspers, die zijn roeping als geluidsmagiër lijkt aan te moedigen met vocale bijdragen, maakt indruk.
Wouter Jaspers
De muziek is voortdurend in beweging, zwelt aan, remt af en zit vol met rare klanken en omwentelingen. Zonder dat ze elkaar hoeven aankijken houdt het duo de concentratie van begin tot einde vast. En toch verraadt Jaspers’ lichaamshouding betrokkenheid. Terwijl Chen geconcentreerd achter haar cello zit, deint de Tilburgse geluidskunstenaar in strak colbertje lichtjes op en neer vanachter zijn met kabeltjes, stekkers en snoeren gestoken mengpaneel. Een tableau vivant voor het oog gaat over in een lust voor het oor. Een canvas waar de slierten ambient, noise en drones onophoudelijk en kleurrijk vanaf druipen. Gevoel vangen met geluid. Waar zou het toch allemaal vandaan komen? Wouter Jaspers op zijn blog: “I’ve been in Berlin for around one and a half month now, it was a rough period, especially on a personal level, but the show must go on”.
Audrey Chen en Wouter Jaspers (live, (h)ear, 28 januari 2011, Heerlen)
Meer info: Wouter Jaspers
Wouterjaspers en Audrey Chen
Tekst: Harry Prenger
Foto’s: René Bradwolff
Hadden ze vast nooit gedacht in 1984. Dat de band met die rare naam ooit te koop zou zijn bij de Free Recordshop. Kapotte Muziek maakt muziek door met behulp van contactmicrofoons klankmogelijkheden uit voorwerpen en materialen te halen. Daar wordt dan een streep ruis van gemaakt of stukjes geluid uit geknisperd. Altijd op zo’n manier dat je niet weet wat er gaat gebeuren. Soms mogen anderen dat doen. Kapotte Muziek als onderwerp voor weer nieuw materiaal. Talrijk zijn de ‘samenwerkingen’ die luisteren naar de naam Kapotte Muziek By… De bekendste komt van Sonic Youthgitarist Thurston Moore.
Kapotte Muziek is Frans de Waard, Roel Meelkop en Peter Duimelinks. De opmars tegen het gangbare valt te beluisteren in een onophoudelijke stroom tapes, cd’s en vinyl. In 2010 verscheen een jubileumoverzicht in een kek houten kistje met tien cassettebandjes. Of er verder nog wat te vieren valt? Kapotte Muziek treedt komende vrijdag in Heerlen pas voor de derde keer sinds de oprichting op in Limburg.
En ja, dan die naam. Toen De Waard als jongetje thuis woonde kreeg hij van zijn vader wel eens het verwijt dat hij niet van die harde muziek moest draaien, van die ‘kapotte muziek’.
(foto: Harco Rutgers)
Zèbra is een project van Kapotte Muziekmannen De Waard en Meelkop, die per album en optreden een thema uit de popmuziek behandelen. Zo gaat debuut The Black And White Album over het gebruik van het woord ‘music’. In de praktijk worden fragmentjes Listen To The Music van Doobie Brothers en Music van John Miles doodleuk in een context van dwangmatige technoritmes geramd. Eenvoudig maar bijzonder effectief. Het gebruik van samples leidde er overigens toe dat de cd vlak na de release door het label uit de handel werd genomen.
Live In Leugen gaat hopelijk langer mee. De Waard: “Daarop staan allemaal samples van Martin Hannett producties (sans Joy Division), dus veel A Certain Ratio en Section 25, gemaakt voor een avond in Brussel. In Heerlen doen we, hoop ik, voor het eerst onze classic set, gebaseerd op samples van popmuziek waarin de woorden rapsodie, ouverture, fanfare in voorkomen – kun je vast nadenken over wat dat zal zijn.“
Kapotte Muziek, Zèbra, Wouter Jaspers/Audrey Chen ((h)ear, Kunstencentrum Signe, 28 januari 2011, Heerlen)
Meer info:
(h)ear
fransdewaard
myspace.com/zebrabrez
freerecordshop.nl/music/kapotte-muziek-by
Harry Prenger
Van beroep geluidskunstenaar, in werkelijkheid magiër van ongehoorde klankkunst. Wie tijdens het optreden een blik achterom wierp kon Janek Schaefer in opperste concentratie aan de knoppen zien draaien van minuscule effectapparatuur. Minder is meer moet hij gedacht hebben. Met weinig middelen een maximaal effect bereiken in een ruimte waarvan het plafond ovaal was afgedekt met panelen van schuimrubbber. Voldoende voor de volle laag. Voldoende voor klanken die een muzikale draai om de oren kregen met als gevolg een psychedelische totaalervaring. In het aardedonker hoorde en voelde je ambientmuziek stokken en de soundscapes op en neer golven.
Raymond Dijkstra (Asra)
Eén album op je palmares en dan toch al in kunststad Heerlen mogen optreden. Asra wordt gevormd door de Belg Timo van Luijk en de Nederlander Raymond Dijkstra; beide muzikanten zijn al jaren actief onder hun eigen naam of onder pseudoniem. Asra is de ineensmelting en speurtocht naar muziek en klanken die ze afzonderlijk van elkaar nog niet zijn tegengekomen.
Het is muziek die men lange tijd verborgen heeft weten te houden, die zich misschien daarom niet snel leent voor een vergelijking, al was het maar omdat de muziek zijn gelijke niet kent, maar wel nadrukkelijk onnadrukkelijk om aandacht vraagt. Wie die moeite neemt hoort, nee voélt hoe klank en de muziek bezit neemt van ruimte, tijd en omgeving, langzaam de toehoorder achter het nekvel grijpt en de geest omsluit. Niet voor niets luidt de subtitel van de Asraplaat ‘this record is dedicated to all hallucinations’. En dat veroorzaakt door voorwerpen, effecten, niet muzikale instrumenten.
Timo van Luijk (Asra)
Asra (3 oktober 2010, (h)ear-Experimental Audio Research, Heerlen)
Meer info: http://www.h-ear.org
Harry Prenger
