The Notorious IBE is een van de weinige festivals waar het daadwerkelijk draait om de deelnemers. Om breakdancers en dj’s. Om b-boys en b-girls. Worden bij sommige (pop)festivals de ego’s van festivaldirecteuren in het mediazonnetje gezet, bij IBE werken de makers en samenstellers in relatieve anonimiteit. Alle ruimte dus voor de b-boys en hun bijnamen, hun stoere attitude (breakdancer willen ze liever niet worden genoemd), eigen taaltje, outfit en mentaliteit. De ideale habitat voor onderzoekers culturele antropologie.
Het driedaagse evenement met de ietwat waarschuwende naam, vindt plaats op verschillende locaties (cyphers) in de binnenstad van Heerlen. Behalve een wedstrijdelement (battles) biedt het International Breakdance Event talkshows, filmvoorstellingen en workshops. Het aanbod van de activiteiten is groot, het gidsje binnen handbereik, de deelnemers afkomstig uit veertig verschillende landen.
Breakboys willen boven alles uiting geven aan zelfexpressie. Elke b-boy is zijn eigen choreograaf, bewegend in windmills en flares (benen en armen in v-vorm zwaaiend). Muzikaal decor: electro, rap en hiphop. Oorsprong: de New Yorkse achterstandswijk the South Bronx. Sinds het ontstaan, begin jaren zeventig, werden de flares aangevuld met lichaamsbewegingen uit de klassieke Afrikaanse dans, Chinese vechtkunst en het acrobatische capoeira.
Ook de breakdance kent zijn levende legenden. Een van hen is Richard Colón ofwel Crazy Legs. De uitverkiezing tot beste breakdancer van 1981, bezorgde de blikvanger van de legendarische Rock Steady Crew deelname aan documentaires en (Hollywood)films als Flashdance. Zijn status van breakdance-icoon laat de ontwikkeling zien van een underground-subcultuur naar een wereldwijd geaccepteerde dans- en kunstvorm. Voor de meeste IBE-bezoekers is de 46-jarige Puertoricaan echter een naam uit een ver verleden: zijn talkshow in het Parkstad Theater wordt maar matig bezocht. De b-boys geven de voorkeur aan de battles, of ze zijn bezig met de overigens grappig uitziende oefeningen in de gangpaden. Vermoedelijk voorkomt hun adrenalinegehalte een relaxt achterover leunen in een deftige theaterstoel.
Ondanks de drukkende warmte zijn de locaties, waaronder de hal van het stadhuis waar normaal gesproken huwelijken worden voltrokken, algauw overvol. Door de enorme belangstelling voor de We B*Girlz Battle staan ook de toeschouwers in popzaal De Nieuwe Nor hutje mutje om het strijdtoneel gegroepeerd. De gezichten staan strak, de t-shirts doorweekt van het zweet.
Lisa
Tussen het komen en gaan van bezoekers en deelnemers, gemiddelde leeftijd een jaar of vijftien, doet Lisa uit Londen een warming-up in het cafégedeelte. Dat breakdance vooral “male dominated” maakt haar niks uit zegt ze. “In Londen begint de scene voor b-girls de laatste jaren goed op gang te komen, al is het tegelijkertijd commercieel aan het worden”. Kritisch is ze ook op zichzelf. Haar battle die nog geen vijf minuten duurt, noemt ze teleurstellend. Ze lijkt er niet mee te zitten. Voor de foto neemt ze stoer, alsof ze vaker heeft geposeerd, plaats op een bankje.
De moeder aller battles vindt plaats in Hogeschool Zuyd, op loopafstand van het stadscentrum. De architectonische vondst om daglicht door te laten in de glazen constructie, valt bij een temperatuur van bijna dertig graden goed te merken. Een b-boy doet iets wonderlijks. Je moet het gezien hebben om het te geloven. Hij trekt ondersteboven zijn t-shirt uit tíjdens zijn battle, om deze stunt vervolgens te bekronen met een wervelende headspin. Zelfs de diehards onder de toeschouwers zijn verbijsterd, een paar tellen later dendert hun aanmoedigende gejoel vanaf de balkonrelingen met veel lawaai de arena in. De dj zet een tandje bij. Opzij met die hoekige hiphop, ruim baan voor joviale soul en funkbeats die de Hogeschool Zuyd letterlijk op haar grondvesten doet trillen. Een swingende sauna.
The Notorious IBE (Heerlen 7, 8, 9 september 2012)
Tekst: Harry Prenger
Foto’s: Jeff Jaspar
Tags: breakdance, the notorious IBE 2012
