De kenmerkende hoed, parelketting en stem lijken als twee druppels water. Een sublieme gelijkenis, zowel qua karakter als uiterlijk. Meryl Streep vertolkt Margaret Thatcher op een briljante manier in de biografische film The Iron Lady. Een film over het politieke spel, vrouwelijkheid en de strijd tegen ouderdom van de eerste vrouwelijke premier van het Verenigd Koninkrijk.
Meryl Streep als Margaret Thatcher
De algehele presentatie van regisseur Phyllidia Lloyd is er één van indrukwekkende schaal, maar heeft hier en daar minpunten. Sterk is de manier waarop het verhaal verteld wordt. Alles vanuit Thatcher’s perspectief: door een doffe blik waar steeds minder levenslust uit lijkt te vloeien, zien we een steeds ouder wordende Thatcher. De ouderdom speelt haar parten door onder meer vergeetachtigheid, hallucinaties en een verslechterende fysieke toestand. Mooi uitgebeeld is dat, hoewel haar blik steeds troebeler wordt, er tot het einde toe kracht te zien is in haar ogen. Een wilskracht om te strijden voor haar idealen. Door middel van flashbacks zien we op chronologische wijze Thatcher’s leven. Deze filmwijze maakt de verhaallijn duidelijk, terwijl het éénpersoonsperspectief toegankelijk en goed te volgen is. Ook biedt het een goede impressie van wie Thatcher was en waar ze voor stond.
Echter wordt er in The Iron Lady veel nadruk gelegd op het ouder worden. Het lijkt hiermee alsof er meer accent ligt op het verdwijnen van haar karakter dan op het ontstaan ervan. De beelden van een ontheemde, verwarde vrouw die denkbeeldige gesprekken voert met haar overleden man, doen afbreuk aan de krachtige persoonlijkheid van Thatcher in de bloei van haar leven. En dat is nou juist wat haar als persoon en politiek figuur interessant maakt. Ook visueel gezien maakt het de film monotoon. De scènes spelen zich af in haar slaap- of woonkamer vol stilte en eenzaamheid. Na een paar scènes is dit beeld onderhand duidelijk terwijl het nogal vaak herhaald wordt. Zo’n presentatievorm heeft een vertragend en afleidend effect. Het is een origineel, maar weinig spannend excuus om het leven van de premier weer te geven.
The Iron Lady
De flashbacks zijn echter zeer geslaagd. In een politieke structuur met alleen maar mannen wordt zowel verbaal als non-verbaal prachtig weergegeven hoe Thatcher worstelde met haar geslacht. Scènes met mannen in pak, gejaagd lopend naar het parlementsgebouw, met in het midden van de menigte een blauwe verschijning op hakjes. Het zijn de illustrerende voorbeelden die het tot mooie beelden maken. Zo wil ze naar het toilet maar is er geen vrouwelijke versie. De flashbacks geven een goede afwisseling tussen politieke en persoonlijke aspecten uit het leven van Thatcher en op welke manier deze met elkaar verweven zijn.
Op de meest beslissende politieke momenten bijvoorbeeld, zoals de Falklandoorlog en haar toespraak na een IRA-aanslag op haar, komt haar persoonlijke overtuiging voor het nationalisme en rechtvaardigheid sterk naar voren. Kwetsbaarheid en kracht van Thatcher wisselen elkaar af in deze scènes en zijn een plezier om naar te kijken. Het biedt niet alleen inzicht in de Britse politiek maar ook in de bijzondere persoonlijkheid van Thatcher. Een geslaagde combinatie omdat het benadrukt hoe Thatcher leefde en waardoor zij gedreven werd, maar ook laat zien welke gevolgen dit heeft voor het politieke klimaat in die tijd. Dit wordt beklemtoond met echte beelden uit die tijd, zowel van Thatcher zelf als beelden van het geweld. Hierdoor krijgt de film een meer realistische sfeer.
Het acteerwerk van Streep verdient een groot compliment. Het is een bijzondere prestatie om zo veel verschillende vormen aan te nemen in één rol; een jonge, spraakmakende en innemende frisse wind tegenover een verwarde, bejaarde vrouw. In films met chronologische vertellingen zijn er vaak wisselingen van actrices wanneer leeftijden veranderen. Streep vertolkt echter het grootste deel van het verhaal de rol van Thatcher. Ze is niet alleen in staat om haar op een overtuigende en geloofwaardige manier neer te zetten, maar laat ook nog eens de persoonlijke ontwikkeling en groei van de politicus zien. Dit doet ze met name in haar spraak en non-verbale houding. Tot in de kleinste details, met een blik of een lach, of juist op beslissende momenten wanneer ze haar personeel tot de orde maant, zijn de gelijkenissen met Thatcher groot.
Meer informtie: lumiere/theironlady
The Iron Lady (Lumiere Cinema, Maastricht en Royaltheaters, Heerlen)
Marjolein Welling
Tags: Lumiere Cinema, Maastricht, Royaltheater, The Iron Lady
