Mick Jagger op de achtergrond, t-shirt en posters van legendarische bands als U2, Pink Floyd, The Doors. En cd’s. Heel veel cd’s. Waar zie je dat nog? In tijden van massamedia, internet, grote concerns als Mediamarkt en Free Record Shop vormt Satisfaction in Heerlen een uitzondering. Niet alleen in aanbod (alleen maar muziek, geen films of games), maar ook qua ideologie en sfeer. Veel cd-winkels zijn verdwenen in Nederland, zoals Boudisque in Amsterdam, Bullitt in Eindhoven en Music Plus in Maastricht. Daartegenover lijkt het bijna een wonder dat Satisfaction nog bestaat. Wat is het geheim?
Een aanblik in de winkel toont een zeldzaam beeld: cd’s van hardcore tot punk; van symfonische rock tot pop. Elk genre is vertegenwoordigd. Het aanbod is enorm. Alles zorgvuldig gecategoriseerd. Klanten worden persoonlijk behandeld en maken een praatje met het personeel. Naast een cd-winkel is het ook een ontmoetingsplek. Voor muziekliefhebbers, jong en oud. Maar liefst eenenveertig jaar geleden is het begonnen in Heerlen. In die tijd waren er ook filialen in Venlo, Tilburg en Maastricht. De winkels gingen failliet. In Heerlen kende de winkel een turbulente geschiedenis. Fusies met andere platenzaken liepen uit op strubbelingen, wisselingen van locaties en sluiting van filialen in andere steden dan Heerlen. De huidige locatie, aan de Oranje Nassaustraat, was vroeger een Chinees restaurant.
Satisfaction is hier nu zesentwintig jaar draaiende. Als je goed rondkijkt kun je de restanten ervan nog zien. Zo heeft het voormalige horecapand nog steeds twee wc’s, maar die zijn inmiddels dichtgetimmerd. Ook hangt er nog een Chinese lamp. Met een beetje fantasie is de keuken, achteraan in de winkel, nog voor te stellen. “Het was nog een heel karwei om het restaurant te verbouwen tot een platenzaak”, zegt Rob Eijsvogels. Hij is onderdeel van het meubilair van de winkel: sinds negenendertig jaar werkzaam achter de toonbank. “Alles was ongelooflijk vettig. Sommige resten kreeg je er nooit meer af. Het is opgelost met onder meer spaanplaten en planken.”
De hoogtijdagen voor Satisfaction zijn voorbij. In tijden van de eerste cd-speler liep het storm in de winkel. Eijsvogels: “Je had een cd-speler, daar kwam een laatje uit, dat was geweldig. Er was een inbraak waarbij de cd-speler werd meegenomen. En nu koop je zo’n ding bij de Blokker voor nog geen drie tientjes. Toen was dat ontzettend duur.” Hoe lukt het om in deze dagen het hoofd boven water te houden? Sinds kort wordt er samengewerkt met Zoom Records (een voormalige platenzaak uit Maastricht), met als gevolg een hele nieuwe tweedehands platenafdeling. Ook is Satisfaction gebaat bij het verkopen van concert– en festivalkaarten. Vooral Pinkpop is erg belangrijk. Eijsvogels: “De kaartjes zijn een grote inkomstenbron voor ons. We zijn Jan Smeets nog steeds erg dankbaar dat we die kaarten mogen verkopen.”
Maar ook de festivalkaarten lopen minder. “Pukkelpop en Graspop verkopen alleen nog maar via internet. Mensen vinden het geweldig als ze hier in de rij staan bij de voorverkoop van festivalkaartjes. Ze maken een praatje en hebben veel lol. Dat verdwijnt steeds meer.” Andere manieren om inkomsten te krijgen zijn de opening van een internetwinkel, het volgen van de laatste trends op muzikaal gebied en een specialisatie in muziekgenres: symfonische rock en metal. Maar ook hierin verdwijnt veel. “Vroeger hadden we een grote bak met alleen maar alternatieve independentmuziek. Dat is nu verdwenen. We proberen zo breed mogelijk te zijn. Als je een speciaal genre verkoopt, dan red je het niet. We hebben hardcore, gabber, uitgebreide metal, rap en zo’n tweeduizend muziekdvd’s.”
Een van de geheimen van Satisfaction is een vaste groep klanten die vooral op deze genres afkomt. Want de klanten, daar moet je goed voor zorgen volgens Eijsvogels. “Klanten moeten goed behandeld worden en verstand van muziek hebben. Veel mensen zijn al jaren vaste klant bij de zaak. Het zijn mensen met liefde voor muziek.” Deze groep bestaat vooral uit mensen die muziek op een andere manier willen beleven dan alleen maar via het downloaden: mensen die willen rondneuzen en kijken wat er allemaal te koop is. Het zijn mensen die geïnteresseerd zijn in muziek. Niet alleen ouderen, maar ook jongeren. In de winkel is de verbindende factor van muziek goed terug te zien. Mensen komen elkaar tegen in de winkel. Er wordt gepraat. Over muziek en de liefde hierover. Urenlang. Vreemden ontmoeten elkaar dankzij het hebben van eenzelfde hobby. Dat is het mooie van de winkel. In een tijd waarin veel mensen hun muziek via de computer downloaden, is hier nog ruimte voor echt contact, uitwisseling en genieten: van de nieuwste albums of juist de oude klassiekers. Of iets heel nieuws. Wat nog nooit eerder gehoord is.
Ondanks dat Rob Eijsvogels zelf geen muziekfanaat is, haalt hij vooral zijn voldoening uit de mensen die in de winkel komen. Want die wijken af van hoe mensen in deze tijd omgaan met muziek, beweert hij. Hij vindt dat de meeste mensen allemaal hetzelfde doen. “Als Marco Borsato zegt dat we allemaal in het rood moeten komen negen concerten lang, dan doen we dat. De meeste mensen kopen bijna allemaal hetzelfde. Er is nog weinig kennis van muziek. Waarom? Omdat ze de beleving niet meer hebben. Hoelang is er al geen nieuwe, echte stroming, zoals punk? Maar hier heeft het nog de charme van de muziek zelf. Dit is een platenwinkel.”
Pas dan barst hij pas echt los. Volgens Eijsvogels is muziek tegenwoordig een ondergeschoven kindje. Er is geen beleving meer, geen echtheid. Gedownloade muziek noemt hij nep. Een cd met een klaphoesje en een mooie boekje erbij, dat vindt hij echt. Nep is volgens hem gekopieerde en gedownloade muziek. Hij verlangt terug naar de tijd waarin mensen nog veel verzamelden. In de tijd waarin mensen samen op zolder muziek gingen luisteren. “Toen werd muziek nog echt beleefd. Muziek is nu een wegwerpartikel geworden. Mensen zonderen zich af via een computerscherm. In de winkel, hier, praten mensen nog met elkaar en hebben ze goede zin. Mensen kopen iets en zijn nieuwsgierig naar hoe het klinkt. En dan, dan ga je beleven.”
Tekst: Marjolein Welling
Foto’s: Anita Hondong
Tags: Heerlen, Satisfaction
Eijsvogel legt de schuld wel heel makkelijk bij het publiek. Zelf behoor ik tot de ouderwetse platenzaakbezoekers maar als ik een cd die hij voor 18 euro in het rek heeft staan, online voor 8 euro kan aanschaffen kost dat stukje beleving me wel erg veel geld.
Ook denk ik dat er tegenwoordig juist meer dan ooit over muziek wordt geouwehoerd. Niet in de platenzaak maar op de vele daarvoor bestemde digitale hangplekken. Ideale plaatsen om inspiratie op te doen en iets nieuws te ontdekken, waar grenzen noch openingstijden bestaan en een oneindig archief voorhanden is.
Desondanks zal ik de Satisfactions, Music Machines, Underdogs en Sister Ray’s van deze wereld altijd blijven bezoeken. Vanwege de sfeer, een stukje nostalgie, fysieke ontmoetingen met soortgenoten en om de laatsten der Mohikanen te steunen in hun ongelijke strijd. En dat vervelende ‘vroeger was alles beter’ gezeur (en inzake Eijsvogel de onontkoombare muzikale begeleiding van Yes neem ik dan wel op de koop toe.
Dit is echt auper gaaf, toen ik aankopen deed waren er super veel fantastische aanbiedingen.. het was voor mijn op dat moment wel handig om te kopen..
Ik kom al zeker 20 jaar in “Satis”. De laatste jaren toch wat minder, maar als ik in de buurt ben is het voor mij een must. Niet alleen omdat er aanbod te vinden is dat in de mainstream zaken niet in het assortiment is opgenomen, maar misschien nog wel meer omdat je er bijna zeker van bent dat je er mede muziekliefhebbers tegenkomt. Voor mij heeft het jaren vooral een sociale betekenis gehad. Ik kon er echt niet even binnenlopen, want ik kwam er altijd wel weer vrienden of bekenden tegen, met allen dezelfde muzikale passie. Die kom je niet tegen op de CD afdeling van de V&D. De laatste keer dat ik er was trof ik Ronnie nog, de zanger van Hangover. Zo iemand kom je misschien op een festival tegen … of in Satis!
Vroeger was dat wel intensiever. Drommen mensen zaten bijeen op het bankje te luisteren naar nieuwe CD’s en zelfs nog LP’s. Als muziekliefhebber is deze winkel een icoon! Hopelijk kan ik er nog jaren van genieten!
Super nice. ik zal is op itunes kijken.