Swans op Rock Herk festival: muziek als tegengif

Een van de meest beruchte bands uit de popgeschiedenis zal komend weekend van zich laten horen. Plaats van delict: festival Rock Herk vlakbij Hasselt (B). De Amerikaanse band Swans is in alles het tegenovergestelde van de hedendaagse popmuziek, waarin de vrolijkheid onbekommerd op je af dartelt alsof er niks aan de hand is.

Goede kunst betrapt de realiteit op heterdaad, gaat de waarheid niet uit de weg en reflecteert de keerzijde, de melancholie en de bespiegelingen van het leven. Wie genoeg heeft aan Jamie Cullum of Jack Johnson heeft genoeg aan muziek die het leven slechts polijst en niet te zwaar belast. Dat kan. Popmuziek als sprookje.

Vooral in de jaren tachtig van de vorige eeuw is de band van Michael Gira geruchtmakend. Concerten worden onderbroken door de politie, mensen in het publiek moeten overgeven vanwege het oorverdovende volume. Op albums met veelzeggende titels als Filth, Cop, Greed en Holy Money klinkt de groep als voorloper van wat thans dronemetal wordt genoemd. Je krijgt wat je hoort. Monotoon hamerend op één riff lijkt zich zich traag voortslepend naderende razernij aan te kondigen. Muziek als monumentaal verval. In die tijd is Gira één brok onderdrukte woede, staat hij vaak spiernaakt op het podium en laat hij zich in zijn teksten inspireren door Jean Genet en Marquis de Sade.

Vanaf het album Children Of God (1987) is de toon bedaarder. Ook de latere albums  bevatten poprock-achtige songs die meer doen dan overpeinzen; ze hypnotiseren, zijn ingetogen, en blijken achteraf voedingsbodem voor een generatie singersongschrijvers, waaronder Devendra Banhart; niet toevallig een ontdekking van Michael Gira.

Michael Gira

En toen was er begin 2010 volkomen onverwacht de bekendmaking van een doorstart na jaren van stilte. Stilte voor de storm zo blijkt. Het album waarmee Swans momenteel op tournee is, laat zich beluisteren als één groot fuck you! tegen de middelmaat van de hedendaagse popmuziek. Er staat weer iets op het spel. Weliswaar is de muziek als vanouds verontrustend en beklemmend te noemen, de songs zijn dankzij hun intuïtieve gelaagdheid en gevoel voor melodie, ontvankelijk en meeslepend. Een van de prijsnummers is Jim: ode aan die andere muzikale ontregelaar, de ‘master of disaster’ Jim Thirlwell alias Foetus. Devendra Banhart levert een bijdrage aan dit recente album dat My Father Will Guide Me Up A Rope To The Sky heet en wereldwijd lovende kritieken krijgt.

Blijkbaar bevalt de doorstart goed. Op zijn facebookpagina rept Gira van nieuw werk dat momenteel wordt opgenomen in Berlijn. En zijn Swans heeft nóg een reputatie hoog te houden. Die van allesverzengende live band. Schrijfster en fan van het eerste uur Karin Spaink was in april getuige van het optreden tijdens het Roadburnfestival in Tilburg: ”Gira legt laag op laag in de muziek, het wordt complexer en voller, er ontstaat een massief geluid, en dan – na één gebaar – gebeurt er iets. Alles valt ineens stil. Of de opgebouwde kakafonie verdicht zich en blijkt al die tijd één enkel ritme te zijn geweest, één enkel ritme dat we nu pas ontwaren. En soms is de muziek zo hecht en dicht dat-ie je bij je nekharen optilt en dat je er waarlijk op kunt lopen.”

Dat belooft wat voor het twee uur durende optreden op Rock Herk.

Swans (zaterdag 16 juli 2011, Rock Herk Festival, België. Ook te zien op 20 juli in De Melkweg, Amsterdam)

Meer info: Rockherk

Harry Prenger

    Plaatsen/stemmen op Digg Stumble it! Voeg dit artikel toe aan Del.icio.us Voeg toe aan je Google bladwijzers Plaats dit bericht op Twitter Geef dit als tip aan je Hyves-vrienden Voeg toe aan je Facebook-profiel Deel met je LinkedIn-contacten

    Tags: , ,

    One comment

    Leave a comment