Een rustig jaar, noemt hij het. Maar zijn agenda is tot de nok toe gevuld. Projecten en activiteiten waarvan choreograaf en danser Joost Vrouenraets (Heerlen, 1979) veel leert en inspiratie opdoet. Zelfs een nieuwe voorstelling die de veelbelovende naam STIIGMA gaat dragen. Toch wordt het een kalme periode vergeleken bij de afgelopen vier jaar waarin hij zeven avondvullende choreografieën ontwikkelde. Van een rit in de achtbaan naar pied-à-terre, voet aan de grond.
Omdat café Peutz in het Glaspaleis gevuld is met kinderen en hun ouders die de Dag van de Architectuur vieren, stelt Vrouenraets voor om bij Ginelli in de Saroleastraat het interview te doen. Een snelle wandeling over de kermis en een Lex Nelissenimitatie verder steekt de choreograaf van wal. Pied-à-terre, dezelfde Franse uitdrukking die Vrouenraets op een briefje schreef, toen tijdens de laatste CultuurBrouwerij voor de vakantie de mening van het publiek werd gevraagd over de Culturele Lente in Heerlen. “De start is gemaakt, nu moeten we aan de slag. Vooral de makers moeten die Culturele Lente handen en voeten geven.”
Daar is Vrouenraets zelf hard mee bezig. Want hoewel hij het komend theaterseizoen niet in de programmaboekjes staat vermeld, zit de geboren en getogen Heerlenaar niet stil. “Het is na de afgelopen drukke periode tijd weer eens zelf leerling te zijn.” Dat betekent niet dat Vrouenraets in de ‘schoolbanken’ kruipt. Hij gaat zich bezighouden met projecten voor onder andere Maastricht Culturele Hoofdstad (VIA 2018, waarvoor hij onder andere deel gaat uitmaken van een dansplatform), Station Zuid en ook weer een nieuwe voorstelling. Allerlei ideeën borrelen er in zijn hoofd, waar Charlie Rufus the GoldFish, de vis uit de beklemmende maar virtuoze voorstelling LOCKED-IN de inspiratiebron voor is. “Er miste iets in het decor van die voorstelling.
De goudvis werd twee dagen voor de première nog als levend wezen aan de uit levenloze elementen opgebouwde achtergrond toegevoegd. Na iedere voorstelling, waar dan ook in het land, nam ik Charlie mee naar huis. In de auto met de vissenkom op de knieën, kwamen er allerlei gedachtes boven drijven. De vis is als het ware de aanleiding voor de articulatie van mijn visie als dansmaker. Die gedachte gaat verder dan de inspiratie die het me gaf voor een nieuwe dansvoorstelling; een voorstelling waarop ik kan blijven voortborduren, een meerjarenplan zeg maar. De naam? STIIGMA. Dat is alles wat ik er op dit moment over kan zeggen”, lacht de choreograaf geheimzinnig.
Maar voordat het zo ver is gaat Vrouenraets zich eerst onderdompelen in ImpulsTanz Festival in Wenen. “Het Pinkpop voor de dansers en pas de eerste keer dat ik de kans heb om er naar toe te gaan. Ik heb er speciaal geld voor opzij gezet en ik verheug me er dan ook enorm op om weer zelf les te krijgen en workshops te volgen. Daarnaast staan er projecten op stapel in het kader van Maastricht Culturele Hoofdstad 2018”. “Ik ga onder andere lesgeven op twee scholen, aan leerlingen van 14, 15 en 16 jaar. Ook ga ik workshops geven aan mindervaliden van Adelante, een project waar ik me erg op verheug. Ik weet nog niet wat er mogelijk is, wat er gaat gebeuren. Ik ga nu uit van een basispresentatie, maar we zien op dat moment wel hoe het zich ontwikkelt. Precies de werkwijze van mijn eerdere choreografieën. Dan pas ontstaat er eerlijke en vooral interessante beweging.”
Joost Vrouenraets werd geboren en getogen in Heerlen. Niemand keek er vreemd van op dat hij koos voor dans en choreografie. “Dat hoorde bij mij. Ik dans al vanaf mijn achtste. Mijn zusje zat op ballet en ik wilde dat ook. Zelfs áls iemand er een opmerking over zou hebben gemaakt, had ik me daar niets van aangetrokken.” Hij studeerde en danste jarenlang bij Maurice Béjart in Zwitserland, trok al dansend de wereld over en kreeg de kans heel veel van zijn werk te laten zien. In 2006 keerde hij terug naar Heerlen, offerde zijn vakantie op om een voorstelling voor het Cultura Nova festival te maken en woont nog altijd in hartje Heerlen. “Heerlen is het centrum van mijn wereld. Ik had pas nog het gevoel dat ik hier weg moest, dat ik op andere plekken meer zou kunnen bereiken, beleven en leren. Toch heb ik er voor gekozen om in Heerlen te blijven wonen. Hier liggen mijn roots en het is na ieder optreden en iedere reis weer thuiskomen in Heerlen.”
Vrouenraets won tijdens De Nederlandse Dans Dagen 2008 in Maastricht de prijs voor jong aanstormend talent. Dat stelde hem in staat met zijn gezelschap Gotra Ballet een nieuw werk te produceren, 5MB. Een productie in twee delen. De eerste periode eindigde in mei 2009 met een reeks van zes voorstellingen in Limburg en droeg de naam 5MB (embryon). De tweede periode werd in het najaar van 2009 afgerond met de presentatie van het werk 5MB op De Nederlandse Dansdagen en het Festival Biarritz in Frankrijk. “Tijdens de voorstellingen in mei werd het publiek bij het ontwikkelingsproces betrokken. Net zoals ik iedere dag met een ander gevoel opsta, in de spiegel kijk en dans, zo reageert iedere toeschouwer anders op wat er op het podium gebeurt. Dat neem ik graag mee in volgende voorstellingen.”
Inspiratie voor zijn werk haalt hij uit alles wat hij ziet en wat er om hem heen gebeurt. “Twee jaar geleden was ik in Hasselt. Ik las in de krant een artikel over het Locked-In syndroom. Mensen met dit syndroom zijn niet in staat te bewegen of te praten, maar de persoon is wel volledig bij bewustzijn, zit als het ware opgesloten in zijn eigen lichaam. Dat gegeven intrigeerde me zo en ik heb het artikel uit de krant gescheurd en bewaard.” Het artikel werd uiteindelijk de opmaat voor de dansvoorstelling LOCKED-IN.
Nu de bezuinigingen de culturele wereld in een wurggreep houden, krabt ook Vrouenraets zich wel eens achter een oor. “Ik ben niet afhankelijk van subsidie vanuit het Rijk, maar de overheid heeft duidelijk niet in de gaten hoe belangrijk kunst en cultuur is voor de samenleving. We zijn allemaal het product van creativiteit en creativiteit biedt uiteindelijk de beste oplossingen. Toch is het ook goed dat kunstenaars kijken naar waar ze mee bezig zijn. Wat doe ik? Waarom doe ik dit en wat wil ik er mee bereiken?”
Meer info: gotraballet
Tekst: Sandra Israel
Foto’s: Jeff Jaspar
Tags: choreografie, Gotra Ballet, Heerlen, Joost Vrouenraets, Locked-In
fantastisch mooie foto’s weer van dhr Jaspar!