door Tessa Krings
Je bent jong en je wilt wat maar willen jongeren dat anno 2015 ook in Parkstad werkelijkheid laten worden?
Dit jaar is het precies vijftig jaar geleden dat in de Heerlense stadsschouwburg de sluiting van de Limburgse mijnen werd aangekondigd door Joop den Uyl. De gevolgen, met name in economisch opzicht, zijn nog steeds voelbaar en zichtbaar in de regio.
Gluckauf is een in het Limburgs dialect gesproken film die zich afspeelt rondom Heerlen in de periode na de sluiting van de mijnen. Hij ontroert in zijn levensechtheid maar roept ook vragen op. Kortom, tijd voor een debat rond het thema: Jongeren in de regio. In Filmhuis De Spiegel in Heerlen debatteren jongeren, een aantal geïnteresseerden en regisseur Remy van Heugten onder leiding van schrijver/journalist Leon Verdonschot een dik uur over dit thema.
Van Heugten laat in Gluckauf het verhaal zien van de verstikkende relatie tussen vijftiger Lei en zijn zoon Jeffrey. Centraal staat hoe Lei, het foute pad ingeslagen om te overleven, er alles aan doet om de erkenning van zijn zoon niet kwijt te raken. Wie naar aanleiding van de titel denkt een film over de mijnen te zien, wordt enigszins teleurgesteld. De naam staat symbool voor er weer bovenop komen. Met de film hoopt de regisseur de kijker uit te dagen om zich te ontwikkelen.
Het idee voor de film is ontstaan door van Heugten’s fascinatie voor zowel de rauwheid als de schoonheid van de streek. De inspiratie voor het uiteindelijke script is voortgekomen uit een verzameling uit het leven gegrepen verhalen. “De film schetst het straatbeeld van toen ik opgroeide in Hoensbroek waar de coke-en heroïnehandel zichtbaar waren. Ook nu ze minder in het oog springen, bestaan mensen als Lei volop.” Naast de donkere kant van dit circuit belicht van Heugten ook de kwetsbare mens die volgens hem veelal achter het ruwe bolster schuil gaat.
Dat een donkere kant en kwetsbaarheid ook kan worden omgezet in kracht wordt duidelijk in het debat. Redelijk voor de hand liggende associaties als: foute vrienden, geld en erbij willen horen, worden belicht. Je losmaken van een crimineel circuit is daarentegen lastig. Toch is het een aantal jongeren gelukt door het vinden van een passie en met name door een grote dosis wilskracht. De openhartige verhalen hierover dwingen respect en bewondering af. Het volgen van een droom is voor een aantal aanwezigen dan ook de reden om te verhuizen naar elders. Toch geeft het merendeel aan na de studie terug naar Parkstad te willen komen. De gemoedelijkheid, familie maar vooral het thuisgevoel zijn beweegredenen.
De boosheid die mensen volgens Van Heugten kunnen voelen naar aanleiding van de film is niet terug te vinden bij de jongeren. Hoe de regio wordt neergezet, is volgens hen realistisch en geeft campagnes als ‘Limburg, je zal er maar wonen’ een realiteitsimpuls. ”De beelden bestaan naast elkaar, ik laat een deel van Limburg zien”, onderstreept Van Heugten. De film heeft daarnaast een universele waarde. Hij zou ook zomaar het verhaal kunnen vertellen van een een Britse onderklasse.
Herinneringen aan de mijnen zijn echter niet alleen pijnlijk. Veel aanwezige jongeren kennen de verhalen via hun grootouders en zien dit als een verrijking. Er bestaat dan ook verwondering dat het verhaal van de mijnen in de geschiedenisles niet uitgebreider aan bod komt. We kunnen terugkijken en ons afvragen of we mondig genoeg zijn geweest en of ze in de Randstad geaccepteerd zouden hebben wat Den Uyl die dag in de stadsschouwburg in Heerlen bekend heeft gemaakt. We kunnen ook in gesprek blijven met elkaar over hoe het beter kan. Het debat is daarin motiverend ook al verliest het steeds even kracht als de echte verdieping niet doorzet. Stadsdichtster Michelle Bracke sluit passend af met een onder het debat geschreven gedicht.
Het Grote Gluckauf Jongerendebat / Jaar van de Mijnen (Schunck, 21 maart 2015)
Tags: Gluckauf, Jaar van de Mijnen
Goed zo Tessa.Heel mooi geschreven. Ik heb de film zelf gezien. Je hebt alles goed verwoord.
” met een onder het debat geschreven gedicht” “als de echte verdieping????”
Dit zijn enkele grammaticale blunders van het ergste soort. De onzekerheid van de wannabe schrijfster van dit niemendalletje straalt er vanaf. Amusant is het wel!