door Tessa Krings / foto’s: Anita Hondong
Ik voel me eenzaam.
Ik voel me onbegrepen.
Soms voel ik me slim.
Soms voel ik me dom.
Ik voel me verward en onzeker.
En toch voel ik me vaak zeker van mijn zaak.
Ik voel me, alsof ik hier niet thuishoor.
Ricardo Frederiks, jeugdstadsdichter van Heerlen, geeft zijn eigen boek uit. Waarover het gaat? Over een jongen die het syndroom van Asperger heeft, een vorm van autisme. Een onderwerp waar Ricardo genoeg over te vertellen heeft, hij heeft het namelijk zelf. De titel van zijn boek is opvallend: Een Te Grote Pot Voor Een Kleine Asperger. Waar de pot symbool staat voor de wereld: de moeilijkheden en de prikkels, ontbreekt de deksel. De buitenwereld is bereikbaar maar Ricardo blijft vaak liever in de glazen pot zitten. Hier kan hij alles goed zien en vooral observeren.
Het begon allemaal met het schrijven van anderhalf A4’tje toen hij vijftien was. Dit kleine stukje tekst over zijn leven met Asperger kwam via enthousiaste lezers uiteindelijk terecht bij Pimento, de uitgeverij van onder meer Carry Slee. En er was interesse. “De periode hierna schreef ik de eerste versie van het boek. Toch is het toen niet gepubliceerd, dit kwam vooral omdat ik te eigenwijs was”, herinnert Ricardo zich nog goed.
Toen Peter Counet, mentor en vaderfiguur, in 2011 overleed, is Ricardo helemaal opnieuw begonnen met het schrijven van het boek. “Door tegenvallers met uitgevers zoals het hebben van geen plek en een te hoge verkoopprijs, heb ik besloten om het begin 2014 in eigen beheer uit te geven. Omdat mensen het boek vooraf konden bestellen, is inmiddels een deel van de kosten gedekt.”
Het verhaal is niet autobiografisch. Hetgeen Jordy, het 16-jarige hoofdpersonage, meemaakt is wel gebaseerd op Ricardo’s leven met Asperger. “Het mooie van het schrijven van een boek is dat je dingen erger of mooier kan maken. Zo is het personage Ashley een samensmelting van mijn vriendinnen tot nu toe.” Ricardo wil de lezer gedurende 145 pagina’s zelf een Asperger laten zijn. Dat is goed gelukt. Daarnaast staat het boek vol met scherpe analyses en ontwapenende conclusies. De ruis die ontstaat doordat Jordy vragen letterlijk interpreteert, laat je als lezer niet alleen glimlachen maar ook getuige zijn van zijn zelfdialoog.
“Zie jij op dit moment iemand?”, vroeg Ashley. Dit vond ik een rare vraag. Ik zie haar en ook nog de man, die in de verte aan kwam lopen. “Ja”, antwoordde ik. Ashley keek geschrokken. “Serieus, je hebt een vriendin?” “Ik heb geen vriendin.” “Waarom zei je dan ‘ja’?”, vroeg ze. “Ik zie jou en, die man, wat heeft dat met een vriendin te maken?” “Wat grappig, met jou kun je echt niet praten”, ze keek boos en wederom geïrriteerd. Ik zweeg, ik begreep niet waarom Ashley nou boos op me kon zijn.
Het verhaal pakt je en laat je soms ademloos doorlezen. Het voert je mee in de gedachten en wereld van een Asperger. Wat ongepast overkomt, is voor Jordy een logische reactie. Het uiten van emoties is een ware opgave, het afzonderen als bescherming een keuze.
Dichter Herman Coenen schreef het voorwoord en bibliotheek Schunck koopt vier exemplaren voor haar vestigingen. Op de vraag of er wellicht een tweede boek komt, antwoordt Ricardo op zijn manier: “Ik denk niet verder dan twee dagen vooruit, ik maak dan ook geen toekomstplannen.”
Ricardo Frederiks - Een Te Grote Pot Voor Een Kleine Asperger (2014)
Het boek is te koop in verschillende boekwinkels en via zijn website ricardofrederiks
schunck presentatie debuutuitgave jeugdstadsdichter ricardo frederiks 1 februari 2014
