07
Feb 17

Ton Boelhouwer: georganiseerd spelen in het museum

door Hanneke van Dongen / foto’s: Peter Soudant

Op een regenachtige vrijdag trekt Ton Boelhouwer alle tijd uit om zijn solo-expositie in het Bonnefantenmuseum te laten zien en waar nodig toe te lichten. De voorbereidende vragenlijst is thuis op tafel blijven liggen, naast het lijvige en fraai vormgegeven boek dat speciaal voor de tentoonstelling gemaakt is. De vragenlijst is triviaal geworden, het boek heeft zwijgend antwoord gegeven op de belangrijkste vraag: waarom? Het antwoord was een vraag terug: waarom wil je dat weten? Is dat belangrijk? Tijdens het gesprek met de bevlogen kunstenaar wordt dit antwoord uitgediept: het waarom is een noodzakelijke drijfveer én volstrekt onbelangrijk tegelijk.

floors & wall / from ground bestaat uit verschillende werken op de derde verdieping van het Bonnefantenmuseum. Aluminium vloeren met verschillende lagen transparant opgebrachte verf, staande wanden en gegroepeerde losse elementen vormen samen met de ruimte een geheel dat ondanks gebruik van steigerpijpen, stoeptegels en verfrommelde lappen rust uitstraalt. floors & wall / from ground is het voorlopige resultaat van een zoektocht naar ritme en de betekenis, kracht en zwakte van vloeren, al dan niet in combinatie met muren. Wat brengt deze kunstenaar ertoe zich bezig te gaan houden met wat een vloer nou eigenlijk is en doet?

Ton Boelhouwer: “Op een gegeven moment ben ik kamers gaan maken. Wat me in die eerste kamers opviel, was dat ik de vloeren op een bepaalde manier zwakker moest maken dan de wanden. Als ik vloeren en wanden hetzelfde schilderde, ging de ruimte kantelen. Dan werd het een doos. Vloer en wanden hebben een andere waarde: dat verschil wilde ik onderzoeken.”

Ton Boelhouwer loopt tussen zijn verschillende werken door en vertelt onvermoeibaar over het proces waar hij nog altijd middenin zit. Boelhouwer: “Ik ben in mijn werk vooral op zoek naar ritme. Verder zoek ik naar een relatie tussen iets en niets, tussen schilderen en de ruimte. Ik heb op een gegeven geëxposeerd met beschilderde elementen. Een kruk, tafels, een trap. Het probleem was, dat tijdens een expositie aan die elementen toch weer een betekenis werd toegekend, wat niet de bedoeling was. Zo ben ik gaandeweg teruggegaan naar het spel met vloeren en wanden.”

Boelhouwer laat het proces klinken alsof het inderdaad spel is. Maar beslist geen spelletje: geen element ligt een millimeter anders dan Boelhouwer door uitproberen, aanvoelen, inschatten, aanpassen en weer uitproberen, uiteindelijk goed gevonden heeft. We lopen langs een werk waar ogenschijnlijk achteloos wat metaalsnippers zijn gestrooid. Ton stokt middenin een zin: “Oh wacht. Deze is verschoven, daar is iemand tegenaan gelopen.”

Hij hurkt, raapt het metaalsnippertje op en schuift ermee tot het weer ligt zoals het hoort. Het ritme is terug. Een ritme dat weliswaar door Boelhouwer geschilderd is, maar dat op een universele manier klopt als hij er lang genoeg mee gepuzzeld heeft. Bloedserieus, terwijl hij tegelijkertijd onbevangen geniet van zijn werk in het Bonnefantenmuseum, de mogelijkheid om zijn plezier te delen met toeschouwers.

De manier van werken van Ton Boelhouwer is een combinatie van vakmanschap, rationele berekening, intuïtie en spel. Elementen die iets anders doen dan hij verwacht, waar hij vervolgens een oplossing voor moet bedenken. “Mislukking bestaat niet. Ik probeer en soms gaat dat enorm mis. Soms verfrommel ik een stuk linnen en gooi dat geërgerd tussen ander werk. Het valt ergens neer en ineens.. ineens verandert het en is het goed. Ik volg een strak plan en als het mislukt.. Dan laat ik los en ga ik door op die mislukking. Spelen. De uitdaging aangaan en kijken wat er gebeurt. En als het niks wordt.. gewoon opnieuw beginnen.”

Zondag 12 februari geeft Ton Boelhouwer in het Bonnefantenmuseum van 14:00 tot 16:00 een lezing over zijn werk. Na afloop is er ruimte voor discussie.

Meer info: bonnefanten ton boelhouwer