Toneelstuk over Edward Snowden is afstandelijk en mist spanning

Snowden

door Jenny Kranendonk

“Een bloedstollende thriller”, zo belooft de beschrijving van de voorstelling Snowden. Over de gebeurtenissen rondom Edward Snowden is een toneelstuk geschreven. De voormalig medewerker van de CIA en NSA heeft tijdens zijn carrière geheime informatie gelekt waardoor de hele wereld op de hoogte werd gebracht van spionagepraktijken van de overheid op haar burgers. Snowden is vervolgens gevlucht en hij leeft tegenwoordig nog steeds op een onderduikadres.

Deze feiten bevatten inderdaad voldoende inspiratie voor een thriller en met de juiste aanpak kan hier een heel spannend stuk van gemaakt worden. Maar achteraf blijkt het stuk ‘slechts’ het verhaal te vertellen over Snowden. Dit wordt op een heldere manier aangepakt. Ook voor degenen die niet goed op de hoogte zijn van Snowdens missie, wordt duidelijk wat zijn drijfveren zijn om de wereld te waarschuwen van de spionagepraktijken door de overheid.

Om helder te maken hoe belangrijk het is dat iedereen gewaarschuwd is, neemt het personage van Snowden via zijn computer een telefoon over van iemand uit het publiek. Met de gegevens in de telefoon kan hij eenvoudig een beeld vormen van het leven van de betreffende persoon aan de hand van apps, afspraken die in de agenda staan, foto’s die op Facebook zijn geplaatst en betalingen die verricht zijn. De boodschap is duidelijk.

Snowden1

Hoewel het verhaal op een duidelijke manier wordt verteld lukt het de acteurs niet om écht door te dringen. Er is een bepaalde afstandelijkheid merkbaar tussen de acteurs op het toneel, maar ook tussen de spelers en het publiek bestaat een zekere afstand. In de hele voorstelling komen drie acteurs voor. Cas Jansen speelt de rol van Snowden, de twee andere acteurs hebben enkele dubbelrollen. Jansen zet een koele Snowden neer die op sommige momenten erg vol is van zichzelf en in enkele scènes grinnikt hij iets te vaak zelfingenomen. Hierdoor wekt hij geen enkele sympathie.

Een verder gemis van de voorstelling is dat het stuk geen antwoord geeft op de vraag wat de ontdekkingen van Snowden over de spionagepraktijken voor gevolgen hebben voor de overheid. En dat iedere gebruiker van internet en van smartphones in de gaten kan worden gehouden door veiligheidsdiensten is tegenwoordig een stuk bekender, maar maakt dit nog indruk? En wat heeft dit hele verhaal voor gevolg gehad voor Snowden zelf? Er wordt in de voorstelling wel aangegeven dat hij momenteel op een geheim adres woont in Moskou, maar dit is de enige informatie die over zijn huidige situatie wordt gegeven.

Het zou interessant zijn geweest als de voorstelling ook op de gevolgen zou zijn ingegaan, maar het verhaal eindigt bij het moment waarop Snowden arriveert op het vliegveld in Moskou en vervolgens onderduikt. Als het stuk vanaf dit punt verder zou zijn gegaan dan was het mogelijk toch nog spannend geworden. Maar nu is het een vertelling geworden over Snowden die de wereld wil waarschuwen dat iedereen door de overheid in de gaten kan worden gehouden. Het is absoluut interessant om zijn missie te volgen. Maar helaas zal de beschrijving van de voorstelling de bezoeker, die op een echte thriller had gehoopt, teleurgesteld hebben: het wordt namelijk nergens echt spannend.

Snowden (Parkstad Limburg Theaters, Heerlen, 23 maart 2016)

Tags: , ,

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *