Martijn Lucas van Erp: de zoektocht naar een diepe eenheid tussen de mensen en de natuur

Martijn van Erp

door Sandra Israel / foto’s: Anita Hondong

Hij verruilde zijn studie tot sportinstructeur aan het CIOS voor het bestaan als schilder. Van een volle klas naar een stil atelier, van een enigszins zeker bestaan naar een onzekere toekomst. “Toch bracht het me dichter bij de wereld”, weet schilder Martijn Lucas van Erp.

Martijn van Erp

Zijn atelier is gevestigd op de vierde verdieping van de oude technische school aan de Rector Driessenweg in Heerlen. Tot 1968 hoorde het pand bij het toenmalige Sint Jozefziekenhuis. Na sluiting deed het nog een tijd dienst als stadskantoor en technische school. Nu staat het zo goed als leeg. Het gebouw steekt grauw af tegen de blauwe lucht. In het lege, schemerige trappenhuis bekruipt je het gevoel van isolement. Lege lokalen, donkere gangen achter grote bruine klapdeuren. Geen mens die er nog doorheen loopt. Of toch? Van Erp lacht, hij heeft zo zijn ervaringen en bevindingen in het gebouw. “Vooral ’s nachts hangt er een heel speciale sfeer.”

Die sfeer verandert in een oogwenk als de schilder de deur van zijn atelier opent. Licht, frisse lucht en vooral kleurige schilderijen aan de muur en op de grond. De deur naar het balkon staat open. Vanaf de vierde verdieping is er een adembenemend mooi uitzicht over het Aambos en de begraafplaats. De treurwilgen kronkelen hun takken als beschermende armen om de graven. Of dat een prettig uitzicht is, het kerkhof? Van Erp lacht: “Het is goed om er aan herinnerd te worden dat we nog leven.”

Martijn van Erp

Op dat balkon heeft hij al heel vaak staan te schilderen. Gefascineerd door de natuur en licht heeft de jonge schilder al menig landschap in een schilderij proberen te vangen. Avondlicht, zonsopkomst, dreigende onweerswolken. Van Erp mengt de kleuren op zijn palet net zolang tot het ’t juiste gevoel weergeeft. “Want dat is voor mij heel belangrijk”, onderstreept de kunstenaar, “ik zoek naar een diepe eenheid tussen ons en de ons omringende natuur en geef dat weer in schildertaal.”

Martijn Lucas van Erp kwam 37 jaar geleden ter wereld in de vroedvrouwenschool in Heerlen. Hij woonde in Heerlen, Landgraaf, Aruba, Baarn, terug naar Limburg naar Landgraaf en uiteindelijk weer in Heerlen. Als 18-jarige kreeg hij een rondleiding door de woning van kunstenaar Michel Huisman. Een mijlpaal in zijn leven, zou later blijken. “Ik studeerde voor sportinstructeur op het CIOS, maar voelde me ver van de andere studenten verwijderd; de communicatie verliep nogal moeilijk. Tijdens die rondleiding door Huisman gingen mijn ogen open. Sommige van zijn werken raakten me diep, andere werken vond ik bruut. Huisman had meteen door dat ik een speciale kijk op kunst had en dat ik het wel in me had om zelf te creëren.”

“Ik heb al het geld van mijn spaarrekening gehaald en ben naar Victor 4Art voor Kunstschilder- en tekenmaterialen gegaan om verf te kopen. Met de opleiding op het CIOS ben ik gestopt en al zwervend van HAVO/MBO en reclame schilderen en tekenen kon ik op mijn 21e zonder Havodiploma naar de kunstacademie. In 2000 zat ik al in dit pand, met nog 24 andere bewoners. Door omstandigheden ben ik naar Maastricht verhuisd en later naar Geleen. Uiteindelijk ben ik hier terug gekomen. Hier voel ik de goede vibes. Komt zeker door de creatieve vakken die op de technische school werden gegeven”, lacht van Erp. Dan weer ernstig: “De stilte, het licht, de ruimte en de natuur, je kunt je als schilder geen betere plek wensen. ’s Morgens wandel ik hier door het bos naar toe, ben ik al opgeladen als ik op mijn werk kom.”

Martijn van Erp

Meestal is hij zes maar soms ook zeven dagen van de week te vinden in zijn atelier. Daar begint hij de dag met een vast ritme. Ontbijt, ondertussen televisie kijken en dan aan de slag. “Als ik op een nieuw doek begin, moet eerst dat witte weg”, lacht van Erp. “Dat doe ik door bevuilde terpentine over het doek te smeren. Dan begin ik kleur in het doek te duwen en wacht ik af wat er gebeurt. Ik werk van dun naar dik. Is het niets, krab ik het doek af en begin meteen opnieuw. Of ik enthousiast ben of in een roes schilder is heel belangrijk. Dan wil ik per se die kleur en die verf en dat zorgt dat ik doorga. Schilderen is voor mij een communicatievorm en alles moet kloppen.”

“Ik zoek naar schoonheid en wil zelf ook blij worden van iets nieuws. Naast troost vind ik dat er in een werk ook de pijn van het leven moet zitten. Gevoelens die bij me opkomen moeten zo goed mogelijk in het schilderij te zien zijn. Ik wil geen vragen oproepen, ik wil dat het werk een verhaal vertelt, de antwoorden moeten in het doek te vinden zijn. Schilderen is een samenwerking met het moment en met iets dat buiten mijn bewustzijn om gebeurt en dat zorgt voor verrassingen. De werken zijn een eigen, op zichzelf staande wereld, met een eigen onveranderlijk licht dat daar schijnt. Een plekje, dat een stukje van het onderzoeks-dagboek van het leven van nu duidt en verwoordt. Ik lees mijn werken als een dagboek, lees alles in de kleur en de totaalsfeer en vaak beantwoordt dat aan iets dat ik moest verwerken, aan het gevoel van dat moment. Van te voren weet ik niet wat er op het doek gaat gebeuren, maar als het er staat is er vaak die verbintenis met het gevoel, iets dat ik zelf zie en begrijp, maar wat anderen ook ervaren.”

Martijn van Erp

Martijn van Erp noemt het een interactie met iets dat hij niet in de hand heeft. “Het is meer dan mijn gedachten en sturing. Als ik het stuur, wordt het niets. Het is niet mijn ego dat schildert, want dan mislukt het hopeloos. Ik moet loslaten, wil ik tot iets nieuws komen.”

De natuur is de plek waar hij zijn inspiratie vindt. Maar ook in zijn atelier vindt hij de gedrevenheid om te schilderen. Dagelijks observeert hij er het licht dat verandert met het verstrijken van de minuten. Ergens op de muur, tussen zijn schilderijen staan een paar titels geschreven. “Als ik een mooi nummer op de radio hoor, wil ik weten wie de band is en wat de titel is, zodat ik het terug kan luisteren. Ook heb ik nog een hele stapel cassettebandjes met opnames van 1993 tot nu. Dan zat ik, toen nog bij mijn ouders, thuis op de grond met mijn cassetterecorder naast me en nam ik alle mooie muziek op. Ik luister er tegenwoordig nog naar, tijdens mijn werk.”

Martijn van Erp

Ook het materiaal moet kloppen, zoals de verf. Op een glasplaat, afkomstig uit het oude Glaspaleis, mengt hij de kleuren. Inmiddels hebben zich de vele lagen verf van jaren werk als een dikke korst op de plaat opeengestapeld. “Kijk”, zegt van Erp en hij mengt enkele kleuren tot een lila-paarse kleur, “magenta, dat was mijn favoriete schaduwkleur. Nu heb ik een nieuwe kleur.” Hij wijst naar een fluoriderend oranje. “Mijn vriendin zei ‘gadverdamme’. En ik dacht ‘die moet ik hebben’.”

Michel Huisman heeft hij nog wel eens ontmoet, maar uiteindelijk is van Erp zijn eigen weg gegaan. Schilderen is inmiddels zo met zijn leven verweven, dat er zonder schilderkunst geen Martijn zou zijn. “Wat ik zou gaan doen als ik door bepaalde omstandigheden niet meer zou kunnen schilderen? Ik wíl er niet eens over nadenken.”

Meer: huub hannen expo (Martijn Lucas van Erp exposeert nog tot en met zaterdag 25 mei bij Huub Hannen Galerie, Boschstraat 50 in Maastricht)

Martijn van Erp

Tags:

1 comment

  1. […] Website Martijn van Erp: jan van hoof galerie /interview […]

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *