Monoliet (foto: Jessie Thuis)
Dat Kerkrade de klankstad wordt genoemd, is algemeen bekend. Dat ze meer dan negentig kunstwerken en een echte beeldenroute heeft, lijkt menigeen te ontgaan. Bij de sluiting van de mijnen in Limburg, zo’n veertig jaar geleden, is Parkstad met een beleid van ‘grijs naar groen’ gestart. Anno 2012 kunnen we door onder andere Mondo Verde, het Gaia Park en de beeldentuin zeggen dat dit in Kerkrade gelukt is.
De beeldenroute telt vierentwintig werken en loopt door het centrum van Kerkrade. Zowel bekende als minder bekende kunstenaars hebben de creaties die erg in grootte variëren gemaakt. Daar waar de wat oudere exemplaren voornamelijk uit steen en brons gemaakt zijn, bestaan de recentere beelden uit metaal, keramiek of kunststof. Monoliet staat aan het begin van de route in de Kapellaan, waar maar liefs acht kunstwerken geplaatst zijn. Qua stijl oogt het niet echt Nederlands maar het komt goed tot zijn recht voor de bruine achtergrond. Het beeld is fraai, lastig te doorgronden en nodigt de toeschouwer uit om het van dichtbij te bekijken. Beeldend kunstenaar Charles Eyck heeft het in 1982 gemaakt.
Een stukje verder in de Kapellaan vinden we Calme, gemaakt in 1976 door de Franse beeldhouwer Eugene Dodeigne. De opgetrokken schouders, de grootte en de kleur geven het hardstenen beeld intensiteit en de trieste uitstraling die de maker bedoeld moet hebben. Calme is één van een serie van vijf ‘sculptures tristes’ en weegt maar liefst duizend kilogram.
D'r Joep
Het bekendste beeld van Kerkrade staat op het Marktplein en heet de Mijnwerker ofwel D’r Joep. Wat opvalt aan het bronzen beeld is de hoogte die je pas goed ervaart als je ervoor staat. Het staat symbool voor het steenkoolverleden van de stad en is ook een hulde aan de gestorven mijnwerkers. De Amsterdamse beeldhouwer Wim van Hoorn, die vooral religieuze wandreliëfs maakte voor de Rooms-katholieke Kerk, heeft D’r Joep in 1957 voor Kerkrade gemaakt.
Ondanks de vele restauraties blijken de Kerkradenaren niet veel te hebben met het kunstwerk Orpheus oftewel IJzeren Hein. En dat terwijl het zo toepasselijk is voor de stad van de klank. Het symboliseert namelijk een man die na zijn werk muziek maakt. Het is gemaakt door de Limburgse kunstenaar Gène Eggen en staat op het terrein rond de Rodahal. Het beeld heeft door de materiaalkeuze voor ijzer een afstandelijke en robuuste uistraling. Juist omdat niet meteen zichtbaar is wat het symboliseert, trekt het aan om er langer bij stil te staan en de betekenis uit te vinden.
Steigerende
In het stadspark staat Steigerende, het is in 1981 gemaakt door de bekende Limburgse beeldhouwer Spronken. Deze maakt in eerste instantie voornamelijk religieuze figuren, later raakt hij geboeid door lichamen, danseressen en paardentorso’s. Opvallend zijn de dynamiek en rondingen van de torso van het paard. De benen zijn bijna niet zichtbaar. Dit maakt het bronzen standbeeld kunstzinniger en geeft het een dosis eigenheid mee.
Bij het abstracte beeld Vibrazione kan je je afvragen wat de kunstenaar met het kunstwerk bedoelt. Het oogt in ieder geval kolossaal en indrukwekkend. Daarnaast staat het op een mooie plek, namelijk op de groene heuvel bij de rotonde Wijngracht. Het is in 1985 gemaakt uit marmerblokken door de Italiaanse kunstenaar Guglielmo Veccietti Massacci. Dit gebeurde niet in een atelier maar op de plek zelf. Aan het einde van de route wordt de wandelaar vriendelijk uitgezwaaid door de beelden De Vrolijke Begroeting van Natascha Rieter die op het dak van de Hamboskliniek staan. Of dit een knap staaltje kunst is, valt te betwisten, vrolijk zijn ze in ieder geval wel.
De Vrolijke Begroeting (foto: Jessie Thuis)
De beeldenroute kent een diversiteit aan kunstwerken. Toch belooft ze meer dan dat ze daadwerkelijk biedt. Niet alle kunstwerken komen goed tot hun recht op de plek waar ze geplaatst zijn. Verder zijn ze niet allemaal even toegankelijk voor het publiek. Hier en daar wordt wat kennis en fantasie gevraagd om de bedoeling van de kunstenaar te doorgronden. Een ander minpunt is het ontbreken van een bewegwijzering. De vijf beelden die in het stadspark staan, laten wel zien hoe mooi dit gedeelte van Kerkrade is. Al met al zitten tussen de vierentwintig kunstwerken die de vier kilometer lange beeldenroute rijk is, een aantal bijzondere en leuke exemplaren.
Tessa Krings
Tags: Kerkrade
