Hij staat er vanavond als schrijver. Maar zodra Herman Koch al lezend uit één van zijn verhalen het woord “lul” uitspreekt is er meteen die link met Jiskefet. Piet Piryns, de presentator van de literaire voorstelling Saint Amour en onder andere redacteur bij Knack, introduceert Koch niet voor niets met de woorden “zeg lullo, heb je nog geneukt”.
Herman Koch verleent zijn medewerking aan de zevende editie van Saint Amour, een rondreizend literatuurgezelschap (rond 14 februari, Valentijnsdag) met dit keer een uitstapje naar Bella Italia, waarvan vele geloven dat dit de plek is waar de liefde in al haar nuances en schakeringen is ontstaan en waar het liefdesleven het hartstochtelijkst wordt beleefd. Aan het begin van het programma komen namen als Berlusconi, La Cicciolina, Catullus en Casanova al voorbij. De toon is gezet. Wat volgt is een avondvullend programma vol erotische literatuur, filmfragmenten die in vroeger tijden pornografisch werden genoemd en hartverscheurende Italiaanse muziek die zelfs bij de meest nuchtere toehoorder de tranen in de ogen doet schieten.
Naast Koch betreden ook Irene Lamponi, Francesco Pacifico, Ilja Leonard Pfeijffer, Sandro Veronesi, Thom Hoffman en Arjen Lubach het podium. Ze lezen voor uit eigen werk, zoals Lubach: “Ik trok mijn t-shirt uit en een minuut later ook mijn onderbroek. Ik lag naakt onder een minideken met het logo van City Night Line erop. Eerst kroop mijn voet tegen de wand, en toen mijn knie, mijn handen, armen, mijn wang, een stuk neus, mijn borstkas en uiteindelijk mijn geslacht. Ik lag platgedrukt tegen een muurtje in een slaapcoupé, dacht aan het meisje dat naast me lag, wat ze droeg, hoe ze sliep, ik ademde rustig en hoopte”. (Uit: Magnus, Podium 2011).
Muzikante en actrice Irene Lamponi voert de theatermonoloog La pace denunciata op, die door Ilja Leonard Pfeijffer speciaal voor haar is geschreven. Over de ironie en de bitterheid van het hedendaagse leven. In indrukwekkend rollend Italiaans spreekt zij de toeschouwers toe. “Innamorarsi! Sì, ecco, voi ragazzi dovrebbe essere nell’amore!” “De vertaling komt op een groot scherm voorbij: ‘Word verliefd! Ja, dat is het, jullie moeten verliefd worden!“
Pfeijffer levert deze avond zelf ook een bijdrage. In 2008, middenin een gigantische midlifecrisis, stapte de schrijver op een zesdehands Batavus racefiets en fietste naar Rome. Onderweg verbleef hij in Genua en werd verliefd op de stad. Nu woont hij er al weer ruim vier jaar. In vloeiend Italiaans draagt hij voor uit eigen werk.
Niet alleen worden er op literair gebied bijdragen geleverd, ook met filmfragmenten wordt de beleving van de liefde nog eens onderstreept. Vooral bij het fragment uit de film Night On Earth van regisseur Jim Jarmusch klinken er lachsalvo’s door de zaal. Het fragment toont een taxichauffeur die een geestelijke door het nachtelijk Rome vervoert en tijdens de rit als in een biecht zijn seksuele ervaringen met pompoenen, lammetjes en zijn schoonzus aan de geestelijke voorlegt. Een hilarisch fragment, met een dodelijke afloop. Het hart van de bisschop kan de eerlijke en kleurrijke uitweidingen van de chauffeur niet aan.
Ook het fragment uit een film waarin de seksuele uitspattingen van de nonnen met hun zogenaamd doofstomme tuinman zijn te zien, biedt komische momenten. Hoewel het fragment vele jaren geleden als pornografisch werd omschreven, moeten we er in 2012 vooral alleen maar om lachen.
De schrijver Sandro Veronesi besluit de avond. Hij leest voor uit zijn roman XY (Prometheus, 2011). Over mevrouw Magnoni die haar man verdenkt van amoureuze uitspattingen met Ursula. Ook dit verhaal wordt voorgelezen in het Italiaans met de vertaling op het witte doek achter de schrijver, wat niet altijd prettig is. Aan de ene kant wil je luisteren naar de Italiaanse woorden die beelden van zonnige pleinen en flanerende en flirtende mannen en vrouwen oproepen, en aan de andere kant is daar de vertaling die moet worden gelezen om het verhaal te kunnen volgen.
Na de voorstelling wordt duidelijk waar het veel van de toeschouwers vooral om te doen is. Het is dringen voor die felbegeerde handtekening van één van de schrijvers. Met dat ene gesigneerde boek stevig onder de arm geklemd, verlaten mannen en vrouwen het theater. Alleen, of met hun partner. Toch blijft er één vraag knagen. Heeft Cupido misschien ook deze avond met zijn pijlen één der harten kunnen raken?
Saint Amour (Parkstad Limburg Theaters, Heerlen, 9 februari 2012)
Tekst: Sandra Israel
Foto’s: Fred Ileck
