Een ouderwets stomme film in krakend zwart-wit. Gaan we daar nog voor naar de bioscoop? Behalve bij salonfähige filmfestivals waar het ineens kunst heet. Romantisch op de koop toe. Het merendeel dat tegenwoordig in dit genre gemaakt wordt, is zelfs te inhoudsloos en slaapverwekkend voor thuis op de bank. The Artist van Michel Hazanavicius heeft alle clichés van een romantische film in zich en veegt tegelijkertijd de bijbehorende kritiek van tafel.
Ongegeneerd genieten van een vrolijke, zorgeloze film was bijna verleden tijd na klassiekers als Singing in the Rain. Ze lijken in meerdere opzichten op elkaar. Behalve over een soortgelijk liefdesverhaal gaat het in beide over een historisch punt in de geschiedenis van de cinema: de overgang van de stomme naar geluidsfilm. Daarmee is The Artist in alle opzichten een kroniek van deze tijd: hoe ga je om met veranderingen, met nieuwe technieken in een snel veranderende wereld waar jonge talenten je rol overnemen als je even niet oplet? En zoals een Belgische site het verwoordt: “Enkel een blinde mol ziet de parallellen niet met de hedendaagse discussie rond 3D en digitale effecten”.
Het is niet alleen dit gegeven dat The Artist tot een moderne film maakt. Muziek en een uitgesproken mimiek zijn de vertrouwde ingrediënten bij stomme films, maar The Artist heeft vaart. Geen eindeloze herhalingen van scènes en shots on the spot, maar een vlotte vertelling met een swingende choreografie. Waarbij hondje Uggy zorgt voor de doldwaze momenten wat hem een Palm Dog Award in Cannes opleverde: de ludieke prijs voor de beste hondenrol. Hazanavicius speelt met de middelen van de moderne cinema waardoor The Artist vooral een reflectie wordt op dit aldoor veranderende medium.
Het is het verhaal van de acteur George Valentin, een kruising tussen Clark Gable en Rudolfo Valentino, die zich resoluut keert tegen de opkomst van het gesproken woord in de filmbusiness. Jean Dujardin won er de acteursprijs mee in Cannes. Waar de zelfingenomen Valentin ten onder gaat aan zijn halsstarrigheid en hoogmoed, wordt de jonge en ravissante Peppy Miller, vertolkt door Bérénice Bejo, de rijzende ster aan het nieuwe filmfront. De acteur wordt uiteraard verliefd op de vrouw die in alles het nieuwe tijdperk belichaamt, maar voordat de twee elkaar in de armen kunnen sluiten moet hij eerst de nodige hindernissen, lees zichzelf, overwinnen.
Ja, Hazanavicius gooit de man/vrouwverhoudingen drastisch om. De smachtende en met haar ogen knipperende dame die zich laat veroveren door de knappe, uiterst charmante en voorkomende heer heeft plaats gemaakt voor een jonge, ambitieuze vrouw die haar eigen boontjes dopt en de man aan zijn kraag omhoog trekt uit zijn miserie en zelfmedelijden. Eigentijdser kan het niet. Menig man in de bioscoopzaal zal acuut vallen voor de sprankelende verschijning van Bejo. Dat is dan weer van alle tijden: binnen de beschutte, donkere muren van de cinema kunnen we alles aan. Zelfs succesvolle vrouwen.
Lumière Cinema (Maastricht, vanaf 24 november 2011)
Meer informatie: Lumiere.nl
Adrienne Peters
Tags: Lumiere Cinema, Maastricht, The Artist
