Het zal je maar gebeuren: actrice Monique van de Ven legt haar hand op je buik en zegt dat je je gevoel moet laten spreken. Het overkwam de al bijna 30 jaar in Heerlen wonende acteur en journalist/schrijver Maarten Brorens (Roermond, 1956) tijdens een masterclass camera-acteren. Vanuit zijn appartement kijkt hij uit over de Promenade. Het geroezemoes van het winkelend publiek klinkt als een rustgevend achtergrondmuziekje. “Je loopt naar buiten en je bevind je meteen in het centrum van Heerlen, het kloppend hart van heel veel activiteiten”, vindt Brorens. “Hier wonen mijn vrienden, waarvan de meeste ook uit de kunstenaarswereld komen.”
Zijn wieg stond in Roermond en op zijn derde verhuisde Brorens naar Geleen. Vader kwam uit Valkenburg en moeder uit Amsterdam. “Dus ik ben niet helemaal een raszuivere Limburger.” In april 1982, Brorens lepelt de datum zo op uit het blote hoofd, kwam hij in Heerlen wonen. “Ik schreef inmiddels voor De Nederlandse Weekbladen Groep waar ik op 1 oktober 1981 als redacteur aan de slag ging voor weekkrant de Uitkijk. Toentertijd hadden we een kantoor in de Coriovallumstraat en was Cor van Zijp de directeur en hoofdredacteur. Later verhuisden we naar de Geleenstraat en weer later opereerden we als redactie vanuit Kerkrade. Mijn werkterrein verbreedde zich alsmaar. Uiteindelijk was ik samen met collegaredacteuren verantwoordelijk voor de Uitkijk, Brunssum Aktueel, Landgraaf Aktueel, de Zuid-Limburger en het ZondagsNieuws. Een leuke tijd, waarin ik me voornamelijk bezig hield met verhalen schrijven, interviews afnemen en de eindredactie op aangeleverde teksten. Maar ook met onder andere de planning en correspondenten aansturen.”
Schrijven zat Brorens al van jongs af aan in het bloed. Net zoals muziek. Zijn eerste redactionele bijdragen belandden in de schoolkrant van het St. Michiel Lyceum, het huidige Graaf Huyn College. “Ik zat in de redactie van het blad en interviewde bijvoorbeeld nieuwe leraren. We hebben het over begin jaren 70, er werd veel geprotesteerd en overal tegenaan geschopt. Ik wilde in die roerige tijd vooral leuke verhalen schrijven.” De muziek waar zijn keuze op viel? “Rock and roll uit de jaren 50, later ontstond de liefde voor blues. En met het verstrijken der jaren, groeide het aantal genres waar ik van hield. De laatste cd die ik gekocht heb? Een cd van de hardcore-metal band van de zoon van de buurman. Heerlijke muziek, die ik ook gebruik om me op te laden voor heftige scènes. Koptelefoon op en volumeknop open!”
Hoewel hij veel schreef en ook als muzikant voorzichtig aan de weg begon te timmeren, wist Brorens na de HAVO nog niet welke richting hij uit wilde. “Mijn opa en moeder zaten in het onderwijs en ik dacht ‘dat wil ik ook wel’. Dus ging ik naar de Pedagogische Academie. Toen ik daar klaar was, wist ik het nóg niet. Ik volgde een lesprogramma vrije expressie, maar vond mezelf niet gedisciplineerd genoeg voor de Toneelschool. Ik moest ook nog in dienst en had later nog wat baantjes via een uitzendbureau. Tot ik me op een dag afvroeg, ‘wat wil ik nu eigenlijk echt?’ Het antwoord was ‘journalist zijn’ en ik begon sollicitatiebrieven te schrijven, kwam op de redactie van ‘Het Land van Valkenburg’ terecht en later dus bij de Nederlandse Weekbladen Groep. Ik had mijn plek gevonden.”
Ook als acteur vond Brorens door de jaren heen zijn weg. Hoewel het acteren tijdens zijn journalistieke carrière het onderspit delfde, kreeg dit talent langzamerhand de kans zich te ontwikkelen tot een heel belangrijk, misschien wel het belangrijkste onderdeel van zijn leven. Wat begon als dialecttheater bij de cabaretgroep Masjzerang groeide via het Pitboeltheater in Sittard uit naar steeds professioneler werk voor televisie en film. Zo is Brorens onder andere te zien in de Eftelingreclame van Albert Heijn en in de Smithsreclame, waarin hij de brandnetelburger etende heer des huizes speelt. Ook speelde hij Henry de Kunstenaar in de kinder-TV-serie XMIX van de EO (Z@ppelin) en een timmerman in Mijn avonturen door V. Swchwrm (Sjroem) met onder andere Dennis Reinsma, Georgina Verbaan en Hans Dagelet in de hoofdrollen. “Ik speel een timmerman in dit verfilmde jeugdboek van Toon Tellegen, dat in 1998 werd uitgegeven als Kinderboekenweekgeschenk. Een 9-jarig jongetje wil graag schrijver worden Ik heb als timmerman mijn hoofd verwond en kom verschillende keren terug in de fantasieën van de hoofdpersoon.”
Daarnaast werd Brorens gecast voor een rol in de film Bonestorm, waarin hij de kastelein speelt van de stamkroeg van enkele heavy metalfreaks. En dit is nog maar een kleine greep uit het alsmaar groeiende oeuvre van de Heerlense schrijver en acteur. Meer en meer professionaliseert hij zijn acteren, met cursussen, workshops en zo ook met de hand van Monique van de Ven. Met veel gevoel voor toneel en drama, visualiseert de acteur wat Van de Ven bedoelt met ‘spelen met en vanuit je gevoel’. “Je kunt op verschillende manieren de kamer uit lopen”, legt Brorens uit en hij voegt de daad bij het woord en beent heen en weer. Hoewel de looppas steeds hetzelfde is, verandert de uitdrukking van gezicht en houding keer op keer. “Kijk naar films met Jack Nicholson, die man is meesterlijk. Je leest in enkele seconden verschillende emoties van zijn gezicht. Voor één van de workshops heb ik een scène uit de film The Shining met Nicholson bestudeerd en opgevoerd. Ik heb me de scène eigen gemaakt en dat kostte veel bloed, zweet en tranen. De tekst heb ik helemaal uitgetypt en de scène seconde voor seconde bestudeerd en goed bekeken; wat Jack doet, hoe hij kijkt en welk gevoel dat oproept.”
Dat Brorens voor opnames en workshops zijn geliefde Heerlen steeds moet verlaten, deert hem niet. “Ik heb plekken waar ik kan overnachten en zelfs tijdelijk kan verblijven. Nee, verhuizen zal ik niet. Ik ben ondertussen met de stad vergroeid. Heb gezien hoe Heerlen het mijnstof van zich heeft afgeschud en hoe hier de Culturele Lente begon. Hoe nieuwe architectuur, waarover je natuurlijk van mening kunt verschillen, de stad heeft veroverd en hoe de kunstenaarsscène groeide en steeds actiever werd. Natuurlijk verblijf ik voor mijn acteerwerk veel in de Randstad, maar…” Even is het stil. Geen hand op de buik van Monique van de Ven en geen aanwijzingen van belang, maar met een gezicht dat boekdelen spreekt, vervolgt Brorens: “Hier in Heerlen ben ik thuis!”
Meer informatie: Maarten Brorens
Tekst: Sandra Israel
Foto’s: Ziggy Beckers
Tags: Heerlen, Maarten Brorens
