“Pap! Kijk! die olifant is aan het dansen!”, schatert een jongen het uit. Zijn vader aait hem over de bol en schampert: “het zijn net mensen, hè.” Goed, de jongen, een jaar of acht, weet niet beter. Dansen doet de olifant, een Aziatische, niet. Langzaam wiegt hij zichzelf in een sluimerende toestand door zijn lichaam heen en weer te wiegen. Repetitieve bewegingen die zorgen voor de aanmaak van endorfine in het lichaam. Het verzacht de pijn van de eenzaamheid, betovert de onmetelijke saaiheid. Dag in dag uit. Plaats van handeling? Circus Renz International op het terrein van het voormalige busstation in Heerlen.
Terwijl in andere Nederlandse steden vragen worden gesteld over het gebruik van exotische dieren, is het in Heerlen stil. Afgelopen juni werd er in de gemeenteraad van Groningen gedebatteerd over het circus dat nu z’n tenten heeft opgeslagen in Heerlen. Inzet? Een verbod op het circus dat aantreedt met Siberische steppenkamelen en Indische olifanten. Kwam er uiteindelijk niet van, maar discussie vond er plaats. In Heerlen? Helemaal niets.
Dat is vreemd. Sinds Winschoten als eerste gemeente in Nederland een verbod afkondigde op circussen met exotische dieren, steden als Barcelona, Rio de Janeiro, Antwerpen, Vancouver en Venetië gingen de plaats voor, is het een terugkerend onderwerp op de landelijke en gemeentelijke politieke agenda. Vorig jaar nog liet voormalig minister van Landbouw Gerda Verburg de kamer weten dat uit onderzoek is gebleken dat ‘de conclusies worden getrokken dat in de huidige situatie de intrinsieke waarde van wilde dieren in het circus in het geding is. Uit het welzijnsonderzoek blijkt dat er onvoldoende tegemoet wordt gekomen aan de soortspecifieke en voor zover van toepassing de individuele zorg.’ De Nederlandse wet loopt daarbij achter. Winschoten werd door de rechter op de vingers getikt nadat Circus Herman Renz, een ander Renz-circus dan er in Heerlen staat, de gemeente voor de rechter daagde.
Dat zegt veel over het onvermogen van het circus om de luider wordende kritiek ter harte te nemen. Inmiddels is er een groeiend aantal gemeenten dat nee zegt tegen circussen met exotische dieren. In het buitenland gaat men voortvarender te werk. In Zweden en Oostenrijk geldt een algeheel verbod, in Duitsland mogen niet-gedomesticeerde dieren geen gedrag uitoefenen dat voor de soort niet natuurlijk is. Overtredingen worden er steng beboet. Ondertussen zijn de circussen begonnen met een charme-offensief. Daarin nemen de drie Renz-circussen, naast het internationale en dat van Herman Renz ook Renz Berlijn, het voortouw. Er zou wél goed gezorgd worden voor de dieren, de dompteurs zien de dieren als hun eigen kinderen én er is geen sprake van exotische dieren omdat de meeste in gevangenschap zijn geboren.
Dat laatste argument werd vorig jaar voor de zoveelste maal ontkracht. Ditmaal door onderzoekers van de Landbouwuniversiteit van Wageningen. Gemiddeld staan olifanten in circussen zeventien uur per dag vastgeketend. Dat is in strijd met het dierwelzijn, constateren ze. De recente commotie rond de illegaal gehouden resusapen bij Renz Berlijn leidde in oktober dit jaar tot kamervragen. Met de schokkende beelden van de vernedering van een babyolifant liet actualiteitenprogramma Netwerk (zie filmpje onder dit artikel) vorig jaar zien hoe loos de woorden van olifanten-‘eigenaresse’ Adriana Folco (Circus Herman Renz) waren. Ze beweerde haar olifanten te behandelen alsof het haar eigen kinderen waren. Op het International Documentary Film Festival Amsterdam (IDFA) draaide onlangs een documentaire One Lucky Elephant over Flora, de geliefde olifant van de Amerikaanse circusdirecteur David Balings. Hij kwam tot het besef dat dieren niet gelukkig worden door kunstjes te doen en dat een circusomgeving niet tegemoet kan komen aan de complexe sociale en psychologische behoeften van een olifant. Daarbij: welk beeld geef je kinderen mee wanneer je prachtige dieren trucjes en kunstjes laat opvoeren?
Aan Heerlen gaat die commotie voorbij. Het Limburgs Dagblad deelt vrijkaartjes uit, de gemeente kijkt liever de andere kant op. Ondertussen heeft Circus Renz International – voor de gelegenheid Cirkus Renz Kobenhavn – de tenten opgeslagen naast het bus- en treinstation. Staan de olifanten en kamelen én de actievoerders van Respect voor Dieren en Dierenbelangen Zuid-Limburg in de kou. Nog erger: vader en zoon die denken dat die olifant goedgeluimd een dansje waagt? Weten niet beter. Een gemeenteraad die de mond vol heeft van vernieuwing, culturele lente, innovatie en voorloperspositie wel. In twittertermen: #epicfail.
Links:
www.dierenbelangen.nl
www.wildedierendetentuit.nl
www.circusrenzkopenhagen.nl
www.circusvrienden.nl
De intrinsieke waarde van dieren in performance-praktijken (rapport UW en RUG)
Theo Ploeg
ps: bovenstaande foto en onderstaand filmpje hebben geen connectie met Circus Renz International.
Tags: Circus Renz International, circusdieren, dierwelzijn, Heerlen
prima omschreven! ik heb parkstad actueel ook al aangesproken op hun positieve pr voor dit circus. hun letterlijke antwoord:We zijn slechts de boodschapper Moon. Eigenlijk is de oplossing simpel. Als niemand meer komt, komt het circus ook niet meer.
Ten eerste de foto die je erbij geplaatst heb.
Dat is NIET een foto van een olifant van Circus Renz International.
Ten tweede het filmpje.
Dat is NIET een foto van een olifant van Circus Renz International.
Ten derde vertoond geen van de 3 olifanten van dit circus stereotype gedrag of wiegt met hun hoofd dat is bij dit circus nog nooit voorgekomen.
Beetje zonde als je serieus genomen wilt worden je een naam van een circus pakt en vervolgens een beetje gaat plakken en knippen met informatie over andere circussen.
Net of je een slecht boekverslag van het internet gehaald heb iemand die het boek nog nooit gelezen heeft zal je verslagje vol leugens meteen geloven maar iemand die dit circus zelf eens bezocht heeft weet meteen dat je de grootste onzin bij elkaar liegt.
@Sarah:
Dank voor je commentaar. Op de foto is inderdaad een andere olifant te zien dan die van Circus Rez International. Dat had vermeld moeten worden. Dat het filmpje van Cirus Herman Renz is, wordt in de tekst duidelijk vermeld.
Bovenstaande stuk is overigens niet zozeer kritiek op Circus Renz International (daar gaat het niet eens over) maar op de Gemeente Heerlen.
Het is ongelofelijk, dat gemeenten nog steeds kiezen voor een circus met dieren. De gemeente Sittard heeft helaas ook een vergunning verleend een circus met wilde dieren, net als veel gemeente in ons land. Een rondtrekkend circus, zoals Circus Renz International in Heerlen, kan niet voldoen aan de behoeften van de dieren die er optreden. De dieren zijn voordurend onderweg en lijden voortdurend onder stress die de alsmaar veranderende omgeving en de blootstelling aan publiek met zich meebrengt. Circusacts negeren de eigenwaarde van het dier. Oók in Circus Renz International! Circussen proberen natuurlijk mensen ervan de overtuigen dat dieren in het circus wel gelukkig zijn, maar met onderzoeksrapport ‘Brood en Spelen’, over het welzijn van dieren in reizende circussen in Nederland zegt genoeg. Ik hoop dat de gemeente Heerlen volgende keer iets beter nadenkt voordat er een vergunning verleend wordt aan een circus met dieren, en kiest voor een mooi circus zonder dierenleed!
Ik begrijp niet dat er in het jaar 2010 nog steeds wilde dieren in een circus belachelijke dieronwaardige kunstjes moeten vertonen. Dagelijks kan iedereen op tv wilde dieren bewonderen hoe ze in het wild leven.
Ik denk niet dat iemand ooit in zo’n uitzending heeft gezien dat een leeuw door een hoepel springt of dat een olifant op een krukje gaat zitten.
Wilde dieren vinden het helemaal niet leuk om kunstjes te doen. Ze doen dit omdat ze er toe gedwongen worden, omdat ze geen keuze hebben. En als ze klaar zijn met de kunstjes mogen ze als dank de kooi in of worden aan hun poten vastgeketend om vervolgens uren lang stil te staan.
Deze dieren krijgen dus ook niet de mogelijkheid om hun natuurlijke gedrag uit te oefenen. Ze kunnen niet lekker spelen met hun soortgenoten, rollen in het zand etc. Ze vervelen zich te pletter en gaan van ellende maar de bekende rondjes draaien in een kooi.
Tegenwoordig zijn er zoveel leuke circussen zonder dieren. Het is toch veel indrukwekkender of leuker om naar een goede act te kijken uitgevoerd door een mens!
Laten we de dieren respecteren en ze gewoon in de natuur bewonderen, daar waar ze thuis horen.
Dat is pas genieten!
kijk ook is op http://www.wildedierendetentuit.nl
Ongelofelijk dat anno 2010 de Limburgse gemeenten nog dieren met wilde/exotische dieren een vergunning verlenen. Er is onlangs een onderzoek geweest, waaruit blijkt, dat het welzijn van dieren in het circus aangetast is.
Het is nooit goed te praten dat dieren per dag 17/20 uur nauwelijks beweging hebben en het hele jaar, onder alle weersomstandigheden, van stad naar stad reizen. Er zijn genoeg andere leuke acts, waar de mensen heel veel plezier in beleven, zonder dieren te misbruiken!
Sara, de laatste keer dat ik bij de dieren van circus Renz ben gaan kijken vertoonden de olifanten wel degelijk gestoord gedrag!
Ik hoop dat de gemeente Heerlen beter nadenkt bij het maken van keuzes met 0.a het circus.
De gemeente Brunssum loopt voorop! Daar zijn nu al jaren geen circussen met wilde/exotische dieren meer geweest! Super!! Ze waren ook de eerste Limburgse gemeente met een Gemeentelijk Dierenwelzijnsbeleid!
Theo je boodschap is me uit het hart gegrepen.
Het is hartverscheurend, dieren in deze positie te zien, en daarnaast ook nog te weten wat er voor het dier aan voorafgegaan is ; ja zelfs als het hier z.g. gedomesticeerd geboren is. Wilde dieren zijn niet te domesticeren, daar gaan vele generaties overheen. De toeschouwer ziet misschien een dier dat zijn dompteur vereert en graag gehoorzaamt. Maar de toeschouwer weet niet wat hij ziet, want hij kijkt met mensenogen, en interpreteert wat hij ziet in een menselijk referentiekader.
Theo je schrijft zo treffend over de gekweldheid van het dier, het niet uit kunnen houden van de verveling en de hele toestand waarin het zich bevindt. Ik hoop dat veel mensen het zullen lezen.
Ik ben de laatste jaren vaak met de bus naar Heerlen gegaan als Circus Renz er stond en er waren altijd wel mensen die bij het zien van de exotische dieren spontaan opmerkingen maakten dat ze het zo erg vonden. Er zijn best veel mensen die het verwerpelijk vinden.
Onbegrijpelijk dat een vooruitstrevende gemeente als Heerlen dit jaar na jaar voort laat duren en op dit punt niet voor een beleid van wat meer respect en mededogen kiest.
Laten we hopen op een diervriendelijker tijdperk m.i.v. 2011
Ik begrijp niet dat er in het jaar 2010 nog steeds wilde dieren in een circus belachelijke dieronwaardige kunstjes moeten vertonen. Dagelijks kan iedereen op tv wilde dieren bewonderen hoe ze in het wild leven.
Ik denk niet dat iemand ooit in zo’n uitzending heeft gezien dat een leeuw door een hoepel springt of dat een olifant op een krukje gaat zitten. Wilde dieren vinden het helemaal niet leuk om kunstjes te doen. Ze doen dit omdat ze er toe gedwongen worden, omdat ze geen keuze hebben. En als ze klaar zijn met de kunstjes mogen ze als dank de kooi in. Deze dieren krijgen dus ook niet de mogelijkheid om hun natuurlijke gedrag uit te oefenen. Ze kunnen niet lekker spelen met hun soortgenoten, rollen in het zand etc. Ze vervelen zich te pletter en gaan van ellende maar de bekende rondjes draaien in een kooi.
Zie ook verder de net uitgekomen rapportage van http://www.wildedierendetentuit.nl – schokkend bericht over
Olifanten van diverse kerstcircussen in Nederland die lange tijd vastgeketend staan in de vrieskou, zonder water en soms zonder stro. Dat blijkt uit filmopnamen die de dierenwelzijnsorganisatie Wilde Dieren de Tent Uit heeft gemaakt. De beelden werden gemaakt bij het Groot Kerstcircus Den Haag, Kerstcircus Ahoy en Mega Kerstcircus in Den Bosch.
Tegenwoordig zijn er zoveel leuke circussen zonder dieren. Het is toch veel indrukwekkender of leuker om naar een goede act te kijken uitgevoerd door een mens!
Laten we de dieren respecteren en ze gewoon in de natuur bewonderen, daar waar ze thuis horen.
Dat is pas genieten!